Skip to main content
فهرست مقالات

دراسة الکلام الجدید و فلسفة الدین

نویسنده:

(11 صفحه - از 208 تا 218)

کلید واژه های ماشینی : الکلام الجدید، دین، فلسفة الدین، علم الکلام، الشبهات، منهج، المنهج، تجدد، الکلامیة، الأدیان

خلاصه ماشینی:

"ونظرا الی الفوارق الموجودة بین البحوث القدیمة فی علم الکلام وبحوثه الجدیدة اصطلح المفکر الشهید مرتضی المطهری علی هذه الاخیرة اسم « الکلام الجدید » (1) . فمثلا هل یصح للمتکلم الیوم أن یستند فی بحثه عن التوحید الفاعلی الی مسألة کرویة العالم واستحالة الخلاء کما استند الیهما الماضون منهم ؟ 2 ـ تجدد المسائل : إن اصول المسائل فی علم الکلام لم تتغیر حتی الیوم ، فالمبدأ والمعاد هما المحوران الأساسیان فیه ، لکن الموضوعات المرتبطة بهذه المحاور تتجدد وفقا لمؤثرات معینة ولعل أهم هذه المؤثرات هو ما یلی : أ ـ تجدد الشبهات الکلامیة : فلقد عرفنا أن الاجابة عن الشبهات العقائدیة هی من مسؤولیات « الکلام » المهمة . وأما علم الکلام فلا یعتمد علی منهج محدد ثابت بل یستجد المنهج والاسلوب فیه (1) ب الظروف والعوامل الآتیة : أ ـ یتعهد المتکلم بتبیین المعارف الکلامیة والاستدلال علیها . وتختلف الطریقة فیهما ـ التبیین والإثبات ـ باختلاف الظروف التأریخیة والاجتماعیة والفکریة ، فقد تکون طریقة الجدل هی الأنسب لبیئة وثقافة معینة ، وقد یکون منهج البرهان هو الأرجح فی عصر ______________________________ (1) هناک رأی آخر فی تحدید الفرق بین الکلام القدیم والجدید من ناحیة المنهج، وهو ان الکلام الجدید یعتمد ـ فی تبیینه واثباته للقضایا والمعارف الدینیة وکذا فی دفاعه عن الدین ـ علی المنهج العقلی والبرهان فقط، فی حین ان الکلام القدیم لم یلتزم بذلک بل کان یستخدم القیاسات الجدلیة المرکبة من المقبولات والمسلمات أیضا. اما بناء علی وجهة نظر العلامة المطهری ـ التی نقلناها آنفا ـ فان هذا التمییز بین فلسفة الدین والکلام یتم بالنسبة الی الکلام القدیم ، اذ انه لم یلتزم بمنهج معین فی بحوثه ."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.