Skip to main content
فهرست مقالات

اخلاق از دیدگاه هایک

نویسنده:

(18 صفحه - از 424 تا 441)

کلید واژه های ماشینی : هایک ،غرایز ،تمدن ،سنت ،انسان ،نظم ،ارزشهای اخلاقی ،قواعد ،جامعه ،اقتصاد ،اخلاق از دیدگاه هایک ،فرهنگ ،عقل ،زندگی ،ارزشهای اخلاقی درونمایه اصلی ،تحول ،قواعد رفتاری ،جامعه متمدن ،اجتماعی ،اصل ،علم اقتصاد ،فرهنگ و ارزشهای اخلاقی ،تنش میان اخلاق و اقتصاد ،نظم جامعه متمدن ناشی ،گروه کوچک ،جوامع گسترده و متمدن ،نظم گسترده ،توانایی ،هایک جامعه متمدن ،غرایز طبیعی

خلاصه ماشینی:

"نظم گسترده موجود در جوامع متمدن امروزی محصول طراحی آگاهانه هیچ متفکری نیست، بلکه نتیجه پیروی غیرعامدانه از برخی اعمال و عادتهای سنتی، و به طور عمده، اخلاقی است که بسیاری از آنها برای انسان مطبوع نیستند و انسانها از درک معنای آنها عاجزند و اعتبار آنها را نمی‌توانند اثبات کنند. اگرچه هایک درباره غرایز و ارزشها و قواعد رفتاری ناشی از آنها نکات جالب و بدیعی دارد که ما در ادامه بدان خواهیم پرداخت، اما این ادعا که عقل نقش درجه اول و تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری جوامع گسترده و متمدن نداشته است نیاز به توضیح بیشتری دارد. [هایک، 1953، ص‌132-135 و 1949، ص‌25] اما همه عقل‌گراها، فیلسوفان و دانشمندان این واقعیت را نمی‌پذیرند و بسیاری معتقدند که ترقی و تمدن در گرو عقل محاسبه‌گر انسان است و برای دست‌یافتن به جامعه مطلوب که به طور عقلایی طراحی و ایجاد می‌گردد، باید همگی آن قواعد رفتاری و سنتهایی را که نمی‌توان توجیه عقلانی برای آنها تصور نمود به کناری نهاد و اخلاق جدیدی را پی‌ریزی نمود. مثال فرضی دیگری می‌تواند روشنگر بیشتر این مطلب باشد: فرض کنیم در یک جامعه گسترده امرزی، همه آحاد جامعه تصمیم می‌گیرند که به جای مقید نمودن رفتار اجتماعی خود در چارچوب قواعد کلی و قوانین و قراردادها، به غریزه همبستگی و دیگردوستی محض روی آورند و نیکوکاری مشخص را اولین اصل رفتاری خود قرار دهند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.