Skip to main content
فهرست مقالات

رهیافتی به «سخن فلسفی مدرنیته»

مترجم:

نویسنده:

(22 صفحه - از 506 تا 527)

خلاصه ماشینی:

"برای تبیین مفهوم اساسی کتاب «سخن فلسفی مدرنیته‌» باید گفت که هابرماس در این کتاب سعی می‌کند تا با متفکران نامی فرانسه وارد مناقشه‌ای شود که بی‌شباهت‌به تصفیه حساب نیست، او برای انجام این کار خود را ملزم می‌بیند که به ریشه‌های نخستین مدرنیته کانت و هگل باز گردد. بنابراین قبل از داوری باید به سرچشمه‌های نخستین، بازگشت و از مدرنیته و آغاز شکل‌گیری آن سخن به میان آورد، روزگار مدرن از چه زمانی آغاز شد، و به وسیله چه کسانی به نتایج عقلانی خویش دست‌یافت؟ این مجموعه مباحثی است که هابرماس [در این کتاب] سعی در تبیین دقیق آنها دارد. هابرماس در آغاز کتاب فلسفی خویش درباره مدرنیته، سؤال مشهور ماکس وبر را پیش می‌کشد: چرا و به چه دلیل پیشرفتهای علمی، تکنیکی و سیاسی تنها در غرب، سمت و سوی عقلانی یافت و منجر به ظهور خردباوری مدرن شد که غرب را از غیر غرب متمایز کرد ولی در مکانهای دیگر به چنین نتایجی منتهی نگردید. کانت همچنین از خردباوری منفی و خرد متافیزیکی انتقاد کرد، اما با تمام اینها او مدرنیته را پدیده‌ای خود سنجشگر، یعنی فعالیتی درون‌باش، که به تنهایی قادر به نقد خود باشد، در نمی‌یافت، علی‌رغم این که تفکر نقدی کانت متضمن رگه‌هایی در این مورد بود. آیا «سخن‌» او به خودی خود به کنش خواست‌سلطه و اقتدار محدود نخواهد بود؟ چرا فوکو [با توجه انکار سنجشگری متکی بر ارزشهای خرد، در نظریه‌اش]، برای ما مشخص نمی‌کند که از کدام موضع سخن می‌گوید یا به پیش می‌رود؟ این همه مبهم‌گویی وی از کجا ناشی می‌شود؟ [به بیان دیگر، چرا فوکو روش دیرینه‌شناسی را بر کار خویش تطبیق نمی‌دهد؟] گرچه نزاهت فکری فوکو به تعبیر هابرماس او را واداشت که خود را نقد کند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.