Skip to main content
فهرست مقالات

تعامل امام علی علیه السلام با خلفا در جهت وحدت اسلامی

نویسنده:

(27 صفحه - از 88 تا 114)

کلیدواژه ها : اتحاد ،وحدت اسلامی ،میانجیگری ،تعامل ،خلفا ،مشاوره سیاسی ،مشاوره نظامی ،همکاری قضایی ،امور دیوانی

کلید واژه های ماشینی : امام علی علیه‌السلام ،علی علیه‌السلام ،امام علی علیه‌السلام با خلفا ،اسلام ،وحدت ،تعامل امام علی علیه‌السلام ،وحدت امت اسلامی ،پیامبر صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،زن ،مدینه ،مشورت نظامی امام علی علیه‌السلام ،مشورت ،امام علی علیه‌السلام در نبرد ،خلیفه دوم ،عثمان ،ضرورت وحدت امت اسلامی ،خدا ،حکومت ،خلیفه اول ،علی علیه‌السلام در نبرد جسر ،یاران علی علیه‌السلام ،یاران امام علی علیه‌السلام ،سنت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ،حق ،جهت وحدت اسلامی ،خلفا در جهت وحدت ،امام علی علیه‌السلام و خلیفه ،دوران خلیفه دوم ،پایداری وحدت امت اسلامی ،عملکرد امام علی علیه‌السلام

ضرورت وحدت امت اسلامی بر هیچ کس پوشیده نیست. افزون بر قرآن کریم، و سنت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله سخنان و راه و روش پیشوایان معصوم علیهم‌السلام ندای روح بخش و طراوت آفرین «وحدت» را به طنین انداختند. در این مقاله، با توجه به ضرورت و هدف طرح موضوع، به مفهوم‌شناسی وحدت پرداخته شده و از تعامل امام علی علیه‌السلام با خلفا در جهت وحدت اسلامی با تأکید بر پاسبان و حافظ وحدت بودن حضرت سخن به میان آمده است. موضوعاتی همانند مشاوره سیاسی، مشاوره اقتصادی و نظامی، همکاری علمی و قضایی و ارائه راهنمایی‌های لازم در امور دیوانی از موارد تعامل امام علی علیه‌السلام با خلیفه اول بر شمرده شده و در دوران خلیفه دوم، افزون بر همکاری و مشورت نظامی امام علی علیه‌السلام در نبرد جسر، جنگ با رومیان و نبرد بیت‌المقدس و... پیروان حضرت هم در جنگ‌ها و مسائل حکومتی با خلیفه همکاری داشته‌اند. این همکاری‌ها در زمان خلیفه سوم هم ادامه داشت؛ اما به سبب مسائل ویژه این دوران، امام در برابر ناراضیان خلیفه، نقش وساطت و میانجیگری را به عهده داشته است و هنگام محاصره خانه خلیفه، مشک هایی از آب را از طریق فرزندانش حسن و حسین علیهماالسلام برای خلیفه فرستاد. این رفتارها، از روح بلند وحدت و یکپارچگی حکایت دارد که همواره (به ویژه در عصر حاضر) امت اسلامی سخت به آن نیازمند است. عملکرد امام علی علیه‌السلام ، سراسر اهتمام به مصالح اسلام و پایداری وحدت امت اسلامی بوده است.

خلاصه ماشینی:

"ابوسفیان که زمینه اختلاف را به خوبی دریافته، و ابراز کرده بود که «إنی لأری عجاجة لا یطفؤها الا الدم؛ طوفانی می‌بینم که جز خون چیز دیگری نمی‌تواند آن را خاموش سازد» (ابن ابی الحدید مدائنی، ج 2، ص 45؛ احمد بن عبد الرب اندلسی، ج 4، ص245؛ محمد بن جریر بن یزید، ج 3، ص 209)، برای رسیدن به هدف شوم خود، «در خانه» امام علی علیه‌السلام را زد و به وی پیشنهاد کرد که «دستت را بده تا من با تو بیعت کنم و دست تو را در جایگاه خلیفه مسلمانان بفشارم که اگر من با تو بیعت کنم، هیچ کس از فرزندان عبد مناف با تو به مخالفت بر نمی‌خیزد و اگر فرزندان عبد مناف با تو بیعت کنند، کسی از قریش از بیعت تو سر نمی‌پیچد و سرانجام همه عرب تو را به فرمانروایی می‌پذیرند» (ابن شهر آشوب، ص 77). داور میان ما و آن‌ها خدا، و بازگشت همه به سوی او است (نهج‌البلاغه، خطبه 157)؛ بنابراین، امام علی علیه‌السلام برای حفظ اسلام و وحدت امت اسلامی سکوت کرد؛ زیرا به خوبی از خطرهایی که جامعه اسلامی و اسلام نو پا را تهدید می‌کرد، آگاه بود؛ البته مقصود از سکوت امام علیه‌السلام ترک مبارزه مسلحانه است؛ و گرنه حضرت هیچ گاه از حق خود دست بر نداشته، در تمام دوران حکومت خلفا و پس از آن، دائم به آن، به صورت انتقاد اشاره می‌کند (1) و گاهی هم با انجام اعمالی، ناخشنودی خود را بیان داشته (2) و البته از همکاری با آنان نیز کوتاهی نکرده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.