Skip to main content
فهرست مقالات

نقش اخلاق و عرفان در نظام سیاسی اسلام

نویسنده:

(25 صفحه - از 197 تا 221)

کلید واژه های ماشینی : اخلاق، عرفان، سیاسی، اسلامی، استاد، اخلاق و عرفان، نظام سیاسی اسلام، حکومت، حکمت، انسان، اجتماعی، استاد شهید مطهری، فلسفه اخلاق، عدالت، دینی، عرفان در نظام سیاسی، سیاست، استاد مطهری، ولایت، سلوک، نقش اخلاق و عرفان، روح، حق، خدا، معنویت، نظام، جامعه، فلسفه، عدل، اندیشه‌های استاد مطهری

خلاصه ماشینی: "مقدمه بدون تردید، تبیین و تحلیل دیدگاههای استاد شهید مطهری در مورد «نقش اخلاق و عرفان در سیاست» یا «ارائه تصویر و تفسیری روشن از حکمت عملی در دو ظرفیت»؛ یعنی «اخلاق» که انسان را به تکامل روحی و درونی می‌رساند، و «سیاست مدن» یا مدیریت و حکومت بر جامعه، که به «تکامل اجتماعی» و اداره جامعه انسانی برمی‌گردد و پیوند آن دو ظرفیت به «حکمت نظری»، که از «هست»ها و «است»ها سخن می‌گوید و آن دیگری از «باید»ها و «شاید» و «نشاید»ها بحث می‌کند (2) ، هم کاری است سترگ و البته شدنی و هم نیاز به نگرش همه‌جانبه به اندیشه‌ها و بینش‌های استاد شهید مطهری دارد و اگر حکمت و حکومت را در تعامل و ارتباط با یکدیگر مورد شناخت و سنجش قرار دهیم و آنها را با عرفان و حکمت حضوری و شهودی یا معرفت ذوقی و باطنی گره بزنیم، در عین شیرینی و دلنشینی، کار را دشوارتر می‌نماید که چگونه «اخلاق» که عمدتا یک مقوله فردی و نوعی تزکیه نفس و ارتباط با خداست و درون‌گرایی در آن متجلی است یا حداقل تفسیر و برداشت اولیه ما از آن چنین است و «عرفان» که اساسا سیر و سلوک باطنی و تهذیب، ریاضت و دنیاگریزی، جامعه‌گریزی و انقطاع از برون و اتصال به درون و رهایی از خلق و وصل به خالق است و یا دست کم چنین برداشت و تحلیلی از آن در ذهنها وجود دارد، با «حکومت»، «سیاست» و مدیریت جامعه که همانا پرداخت به امور مردم در همه ابعاد می‌باشد در هم تنیده و به هم پیوسته باشند و اساسا چگونه است که در دل حکومت و حکمت سیاسی، حکمت عملی «اخلاق» و حکمت شهودی و ذوقی «عرفان» نقش‌آفرین باشد؟ آیا درون‌گرایی با برون‌گرایی با هم قابل اجتماع هستند؟ آیا حکومت و تدبیر جامعه که نوعی دنیازدگی و گرایش به امور طبیعی و مادیت است با اخلاق که مقوله‌ای است فردی و تهذیبی و عرفان که امری است باطن‌محور، درون‌گرا و سلوکی که به نوعی دنیازدگی، خلق‌گریزی، تفرد، تزهد و تجرد و تجرید برای تعالی نفس و تکامل منتهی می‌شود، با هم سازگار و مرتبط‌اند؟ به خصوص اگر به کارکردهای اخلاق و عرفان با حکومت و سیاست و واقعیت تلخ شکاف و فاصله اخلاق و عرفان با حکومت، آن هم در جامعه و جهان کنونی بنگریم و دیوار فرهنگی، روانی و حتی عملی و عینی که میان هر کدام از آنها وجود دارد، اندک توجهی بیفکنیم، خواهیم دید که مسأله با پیچیدگی و ابهام بیشتری مواجه است و سؤال عمیق‌تر و شبهه بیشتر و پیچیده‌تر می‌شود و این همان مقوله‌ای است که در این مقاله به دنبال حل و فصل آن، بر محور و مدار اندیشه‌های استاد مطهری بر آمدیم و در صدد برتابیدن اخلاق و عرفان با حکومت استاد شهید مطهری، اخلاق را مبنایی می‌داند برای «چگونه زیستن» و بر این باور است که اخلاق پاسخی است بر چگونگی زندگی نیک و برای انسان و «چگونگی عمل»، افعال اخلاقی یا افعالی که دارای تعالی و ارزش باشند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.