Skip to main content
فهرست مقالات

پژوهشی در ارتباط علم و اخلاق

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : انتزاع ،مفاهیم اخلاقی ،مفاهیم ،گزاره‌های ،زبان اخلاق ،منشا انتزاع ،جملات ،اعتبار ،منشا انتزاع مفاهیم اخلاقی ،انشا ،غایات ،اوصاف اخلاقی ،ارتباط علم و اخلاق ،حق ،عقل ،ضرورت ،ذهن ،عینی ،امر و نه‌ی اخلاقی ،منظر اخلاقی ،صدور امر و نه‌ی اخلاقی ،استدلال ،علم ،گزاره‌های اخلاقی ،ارزشهای ،جملات اخلاقی ،ارتباط ،ارزشهای اخلاقی ،رابطه ،معنای انتزاع اوصاف اخلاقی

خلاصه ماشینی:

"می‌توان گفت که افعال مورد امر و نهی شرع به این معنا به اوصاف اخلاقی متصف می‌شوند; یک مسلمان در اثر تربیت دینی رابطه آزاد و نامشروع زن و مرد را بد و قبیح می‌داند، در حالی که این رابطه ممکن است در فرهنگی دیگر زشت محسوب نشود و اگر از منشا این بدی در نظر او جویا شویم، پاسخ می‌یابیم که «چون خدا گفته است‌» یا «چون پیامبر نهی کرده است‌»; در این موارد شخص برای توجیه باور اخلاقی خود به اموری تمسک می‌جوید که تنها در محدوده فرهنگ یا تمدنی خاص پذیرفتنی است. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که: 1) دسته اول از مفاهیم اخلاقی که عنوان افعال گفتاری‌اند با به کار بردن عبارتهای اخلاقی ایجاد می‌شوند و در این موارد آن فعل گفتاری، خود پدیده‌ای واقعی و عینی است و گزاره حاکی از آن فعل، گزاره‌ای خبری و قابل صدق و کذب است، اما عبارتی که این فعل گفتاری با آن انجام می‌شود، خبری و صدق و کذب‌پذیر نیست; موضوع صدق و کذب، خبر است نه انشا، و سخن است نه فعل. درک این اعتبارات از دو راه امکان‌پذیر است: اول از راه بیان اعتبارکننده یا انجام اعتبار در حضور دیگران، در قالب صدور امر و نهی و باید و نباید; و دوم از رهگذر کشف معیارها و ضوابطی که اعتبارکننده براساس آنها اعتبار می‌کند و به همین خاطر، اگر اثبات شود که خداوند در تشریعات و اعتبارات خود مصالح و مفاسد تکوینی و خوبی و بدی اخلاقی افعال را در نظر می‌گیرد، این امور می‌توانند دستمایه کشف اعتبارات شرعی گردند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.