Skip to main content
فهرست مقالات

هدف داری خلقت

نویسنده:

(17 صفحه - از 145 تا 161)

کلید واژه های ماشینی : فعل، خلقت، خدا، غرض، خداوند، فاعل، هدف داری خلقت، غایت، فعل خداوند، ذات

خلاصه ماشینی:

"سؤال مطرح برای کسی که عالم را نیازمند خالق و ناظم نمی داند حداکثر این است که آیا طبیعت دارای هدفی خود بنیاد هست و آیا طبیعت در مسیر خویش غایتی خاص را دنبال می کند یا نه؟ اما کسانی مثل افلاطون که جوهره عالم را غیر مخلوق می دانند و برآنند که خداوند معمار و نظام هستی است برایشان سؤال صورتی دیگر می یابد و آن این که آن معمار هدفش از ایجاد نظم چه بوده است. )35 قطب الدین رازی نیز در شرح اشارات با ذکر همین دلیل این جواب را قانع کننده نمی داند36 و ملاصدرا نیز می نویسد: اگر گفته شود فعل خداوند دارای غرض است اما نفع آن عاید دیگران می شود نه خداوند, می گوییم (آیا رسیدن آن غرض به دیگران برای او بهتر از نرسیدن هست یا نه؟ اگر بلی, باید گفت که به دامی افتادیم که از آن می گریختیم. به این معنا می توان گفت فعل خداوند دارای غرضی است که راجع به اوست به شرط این که مطلب به شکلی فهم شود که با توحید و تنزیه مخالفت نداشته باشد و قاعده (موجود عالی از چیزی که از او انفعال می پذیرد انفعال پذیر نیست و فاعل از فعل خود کسب کمال نمی کند) درهم نشکند. اشاعره می گویند خداوند فعال مایشاء است و هر فعلی که خواست انجام می دهد ولو آن فعل بدون غرض باشد; به تعبیر قرآن (لایسئل عما یفعل و هم یسئلون) (=درباره آن چه می کند از او چیزی نمی پرسند, اما دیگران مورد سؤال واقع می شوند) و این از او نکوهیده نیست چون مقیاس خود اوست."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.