Skip to main content
فهرست مقالات

نگاهی به مکتب متأخر معتزله

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : کتاب، ابوالحسین بصری، جملة کمال العقل، علم، یحصل له العلم، المعتمد، لو کان مکتسبا لوجب، ابن‌ملاحمی، العلم لو کان مکتسبا لوجب، مکتسبا ان لا یحصل لهم، یحصل، لا یحصل له العلم، آثار، علمنا، آثار ابوالحسین بصری، لو کان کذلک لوجب، لا یجوز، یولده لایقف علی علم، یولده، مکتسبا، لوجب، کتاب زیادات شرح الاصول، العلم لا یجوز، کتاب شرحی بر کتاب المعتمد، کتاب ابوالحسین بصری، حصل له العلم، تولیده لما یولده، نسخه خطی، کتاب المعتمد فی‌اصول‌الدین، مکتب متأخر معتزله

خلاصه ماشینی: "از معتزله قرن پنجم به بعد، به جز آثار زمخشری، تنها چند کتاب به نام‌های دیوان الاصول و مسائل الخلاف بین البصریین و البغدادیین، نوشته ابورشید نیشابوری، و المعتمد فی اصول‌الفقه، نوشته ابوالحسین بصری (م 436ق)، و التذکرة فی الجواهر و الاعراض، نوشته ابن متویه، یافت شده و به چاپ رسیده‌اند. (4) همچنین امام مؤید یحیی بن حمزه حسینی (م 749 ق) در آغاز شرح خود بر کتاب المعتمد فی اصول الفقه، در علت نگارش این اثر بیان می‌دارد که وی شرحی بر کتاب ابوالحسین بصری با نام تجرید المعتمد نوشته است؛ ابن‌ملاحمی دیده که او نه‌تنها مشکلات متن را حل نکرده بلکه بر ______________________________ 1 . بین ذلک ان العلم بالاصل یجب ان یکون اجلی و اظهر من العلم بالفرع و معلوم ان العلم بصفات المخبرین ادق و اخفی حتی لایمکنه ان یقوم بمعرفتها کثیر من العقلاء بل کثیر من المتکلمین /برگ 30 ب / لحصول الغموض و الخفاء، فلا یجوز ان یکون هذا العلم مکتسبا، یوضح ما ذکرناه ان النظر فی الدلیل لا یفضی الی العلم الا بعد ان یکون الناظر عالما بالدلیل علی الوجه الذی یدل حتی لو لم‌یکن عالما بذلک لایحصل له العلم اصلا و کل ذلک ینبی بان العلم الحاصل عند اخبار المخبرین لا یکون مکتسبا بل یکون ضروریا و منها انه لو کان مکتسبا لوجب ان یمکن الواحد منا دفعه من نفسه بشک او شبهة لان هذا احد ما یفصل به بین العلم الضروری و بین العلم المکتسب."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.