Skip to main content
فهرست مقالات

فروپاشی دولت ساسانی و گروش ایرانیان به اسلام

نویسنده:

(52 صفحه - از 151 تا 202)

کلید واژه های ماشینی : ساسانی، ایران، دولت، شاه، دولت ساسانی، اشراف، مزدک، زرتشتی، دین، عرب‌ها در زمان ساسانیان، اسلام، موبدان، فروپاشی دولت ساسانی، دولت ساسانی و گروش ایرانیان، حکومت، سلطنت، انوشه‌روان، طبقه، تاریخ ایرانیان و عرب‌ها، مردم، اشکانی، ایران در زمان ساسانیان، پادشاهی، قباد، نظام، دین زرتشتی، شاهان ساسانی، دربار، روایت طبری، طبقه اشراف

خلاصه ماشینی: "از طرف دیگر، قوت یافتن اسلام از برکت این فیروزی به اندازه‌ای بود که دیگر برجای تقابل دیرینه میان دولت‌های بیزانس و ایران، رقابتی جدی بین مسلمانان و مسیحیان ناگزیر گشت؛ زیرا تا هنگام فتح ایران به‌دست عربان مسلمان، تنها بیزانسیان بودند که در سیاست‌های توسعه‌طلبانه خویش، بر عنصر دین تکیه‌ای جدی می‌زدند و واکنش دیگران ــ از جمله ساسانیان ــ در برابر آنان، به این لحاظ، نمودی غیرتهاجمی و کاملا تدافعی داشت؛ اما از همان هنگام که عرب مسلمان، شکرانه کامیابی خویش را در تیسفون نماز گزارد و وارث دولت فروپاشیده ساسانی گشت، بیزانس به‌ناگزیر پذیرفت که نه با مشتی بدوی صحراگرد ــ که هرازگاهی در مرزهای خود با آنان رودررو می‌گشت ــ بلکه با دیانتی دولتمند، یعنی اسلام، مواجه است؛ و دست آخر، گروش توده‌ای به اسلام و به‌ویژه اهتمام اندیشه‌ورزان ایرانی به توسعه علوم و فنون، عاقبت جنبش اسلامی را از صبغه قومی و بدوی آغازین رها ساخت و آن‌را به یک نهضت توانمند جهانی بدل کرد. می‌توانست که جاده‌صاف‌کن یک شاهنشاهی دیگر بشود: او از بنیادهای کهن رمیده و طرحی نو را خواهان گشته بود؛ برای او «فره ایزدی» ارجی نداشت تا به بهانه آن حکومت هر نالایقی را گردن گذارد و دیانت زرتشتی نیز چنان با حکومت ساسانی در هم تنیده شده بود که مایه هیچ جنبشی نمی‌توانست بود، و شاید اگر جنبش اصلاح‌طلبی مزدکی به جایی می‌رسید، جامعه کهن ایرانی می‌توانست بار دیگر خود را از درون بازسازی کند؛ لیکن این آخرین امکان هم در همان لحظه‌ای که خسرو انوشه‌روان، «اصلاح‌طلب» گشت، بی فروغ شد و مرد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.