Skip to main content
فهرست مقالات

در باب ادب و نقد صوفیه

نویسنده:

(6 صفحه - از 528 تا 533)

کلید واژه های ماشینی : صوفیه، صوف، تصوف، شعر، زهد، صوفه، شریعت، خراسان، باب ادب و نقد صوفیه، متصوفه

خلاصه ماشینی:

"در عراق و بلاد مجاور بود در بغداد مقارن این اوقات از در و دیوار نغمهء شعر و ادب بلند بود و همه طبقات از فلاسفه و اخوان صفا تا اصحاب حدیث و تفسیر با شعر و ادب سروکار داشتند و در مجالس و امالی فقها و محدثین توجه بشعر محسوس بود ناچار صوفیه نیز در بیان افکار و آراء خویش بشعر توسل کردند چنانکه در اشعار منسوب بسهل بن عبدالله‌ تستری و جنید وشبلی و ابو الحسین نوری پارهء از مبادی صوفیه مجال بیان یافت و حلاج‌ شعر را برای بیان دعاوی و شطحیات خود بکار برد و اگر چند صحت انتساب اشعار بعضی‌ از این طبقهء متصوفه،جای تردید هست لیکن محیط عراق درین دوره جهت ظهور و رواج شعر صوفیانه نامناسب نبوده است. از شرح مشبعی که هجویری در باب موارد و اسباب جواز و حرمت شعر نوشته است‌ پیداست که در دورهء او هنوز بعضی از مشایخ و صوفیه در جواز سماع شعر تأمل داشته‌اند و حتی گروهی درین باب شنیدن جملهء اشعار را حرام می‌دانسته‌اند و گروهی مانند خود هجویری،همین قدر می‌گفته‌اند که«هر چه شنیدن آن حرام است چون غیبت و بهتان و فواحش و ذم کسی و کلمهء کفر بنظم و نثر همه حرام باشد و هر چه شنیدن آن به‌ (1)-کشف المحجوب ص 542-541 (2)-رک اللمع ص 276 نثر حلال چون حکمت و مواعظ و استدلال اندر آیات خداوند و نظر اندر شواهد حق بنظم هم حلال باشد»1و بهر تقدیر اکثر متصوفهء این عصر شعری را که متضمن وعظ و تحقیق یا شرع و حکمت نباشد چون غزل و مدح و غیره مذموم میشمره‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.