Skip to main content
فهرست مقالات

در باب ادب و نقد صوفیه

نویسنده:

(6 صفحه - از 528 تا 533)

کلید واژه های ماشینی : صوفیه ،صوف ،تصوف ،شعر ،زهد ،صوفه ،شریعت ،خراسان ،باب ادب و نقد صوفیه ،متصوفه ،ریاضت ،حدیث ،ظاهر ،قدماء ،تأویل ،بشعر ،نسبت بشعر از اهل حدیث ،قدماء صوفیه ،قدماء صوفه در زهد ،حق ،قرآن ،صوفیهء خراسان ،اصحاب حدیث ،جهت صوفیهء خراسان ،آراء ،غزالی ،افراطی ،اصحاب تأویل ،اشعار منسوب ،ریاضت اکثر قدماء

خلاصه ماشینی:

"در عراق و بلاد مجاور بود در بغداد مقارن این اوقات از در و دیوار نغمهء شعر و ادب بلند بود و همه طبقات از فلاسفه و اخوان صفا تا اصحاب حدیث و تفسیر با شعر و ادب سروکار داشتند و در مجالس و امالی فقها و محدثین توجه بشعر محسوس بود ناچار صوفیه نیز در بیان افکار و آراء خویش بشعر توسل کردند چنانکه در اشعار منسوب بسهل بن عبدالله‌ تستری و جنید وشبلی و ابو الحسین نوری پارهء از مبادی صوفیه مجال بیان یافت و حلاج‌ شعر را برای بیان دعاوی و شطحیات خود بکار برد و اگر چند صحت انتساب اشعار بعضی‌ از این طبقهء متصوفه،جای تردید هست لیکن محیط عراق درین دوره جهت ظهور و رواج شعر صوفیانه نامناسب نبوده است. از شرح مشبعی که هجویری در باب موارد و اسباب جواز و حرمت شعر نوشته است‌ پیداست که در دورهء او هنوز بعضی از مشایخ و صوفیه در جواز سماع شعر تأمل داشته‌اند و حتی گروهی درین باب شنیدن جملهء اشعار را حرام می‌دانسته‌اند و گروهی مانند خود هجویری،همین قدر می‌گفته‌اند که«هر چه شنیدن آن حرام است چون غیبت و بهتان و فواحش و ذم کسی و کلمهء کفر بنظم و نثر همه حرام باشد و هر چه شنیدن آن به‌ (1)-کشف المحجوب ص 542-541 (2)-رک اللمع ص 276 نثر حلال چون حکمت و مواعظ و استدلال اندر آیات خداوند و نظر اندر شواهد حق بنظم هم حلال باشد»1و بهر تقدیر اکثر متصوفهء این عصر شعری را که متضمن وعظ و تحقیق یا شرع و حکمت نباشد چون غزل و مدح و غیره مذموم میشمره‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.