Skip to main content
فهرست مقالات

درباره لغت نویسی و دشواریهای آن (3)

نویسنده:

(5 صفحه - از 346 تا 350)

کلید واژه های ماشینی : لغات، تصحیف، معانی، فارسی، برهان، شیوهء کار لغت‌نویسان قدیم، لفظ، استنباط، ضبط، فرهنگها، کار لغت‌نویسان قدیم زبان فارسی، کتب لغت، رشیدی اشتباهات فرهنگ سروری، قدیم، رشیدی، فرهنگ سروری و فرهنگ جهانگیری، سروری، شواهد، شعر، کتب فرهنگ جهانگیری و سروری، اشتباهات، لغت‌نویسان، اشتباهات فرهنگ سروری و فرهنگ، استنباط معانی از شواهد متون، نقل، غلط، برهان قاطع، متون لغت قدیم، انتقادی، جهانگیری و مؤلف برهان

خلاصه ماشینی: "داوری درباب اصل این الفاظ-مادام که شواهد بسیار بیشتر در متون مصحح معتبر مضبوط کهن برای آنها بدست نیامده باشد-دشوارست و اگر صورت«فوب» و«بویه»تصحیف‌هایی باشد از«فوت»و«بویه»باید قبول کرد که این تصحیف از خیلی پیش روی‌ داده باشد چنانکه لفظ«یان»هم که در فرهنگها بمعنی هذیان آورده‌اند و مؤلف آنندراج از ناچاری آن را«معجم»لفظ هذیان پنداشته است اگر تصحیف یاف ویافه(-یاوه)و مأخوذ از غلط خوانده صورت مکتوب آن لفظ در نظیر شعر ذیل: با سخن تو همه سخن‌ها یافت‌ با هنر نو همه هنرها بیکار نباشد وجود آن مایهء شک و تردید تواند بود و در هر حال وجود بعضی از اینگونه لغات در لغت‌نامه‌های‌ موجود از مواردیست که اعتماد بر این فرهنگ‌ها را ضعیف و متزلزل می‌کند چنانکه لغات«دسانیر) وجود تعداد زیادی لغات«هزوارش»یا باصطلاح«لغات زند و پازند»و هچنین مقداری در اغلب‌ این فرهنگها نیز عیب عمده‌ایست. و بعد از آن با دستور و نقشه‌ئی معین و مرتب تدریحا در هرچند سال‌ که طبع تازه‌ئی از کتاب حاضر میشود ده جلد دیگر و ده جلد دیگر را بهمان قرار استقراء نمود و بر دائرهء لغات و شواهد بقدر ضرورت افزود:تا آنکه بعد از چندین چاپ که فی المثل در طی‌ یک قرن یا کمتر-برحسب ظروف و معدات-طول خواهد کشید لغت جامعی از آنگونه که تمام یا اکثر الفاظ و ترکیبات زبان فارسی را مشتمل باشد جمع و تدوین شود و پیداست که این کار اگر بی‌ترتیب و بی‌نقشه صورت گیرد و در انتخاب متون،نسخ معتبر موثق مأخذ واقع نشود هرگز نتیجه مطلوب و مطمئن از آن حاصل نخواهد شد و در چاپهای اول این‌چنین کتابی هم اگر لغات و ترکیبات آن کتابها که متن صحیح انتقادی یا نسخهء خطی موثق معتبر از آنها در دست نیست‌ بقید ضبط در نمی‌آید باری اینقدر هست که دیگر تصحیف و غلط در آن راه نمی‌یابد و اشتباهات‌ گذشتگان همچنان نقل و تکرار نمی‌شود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.