Skip to main content
فهرست مقالات

رساله آثار علوی یا کائنات جو (یک متن فارسی هواشناسی مربوط به 900 سال قبل)

نویسنده:

ISC (9 صفحه - از 6 تا 14)

کلید واژه های ماشینی : بخار، باد، بصر، خورشید، زمین، آب، آتش، رساله آثار علوی، کواکب، برودت

خلاصه ماشینی: "فصل سیزدهم:اندر صاعقه هرگاه آن بخار که سبب رعد و برق است اندر کمیت سخت بسیار باشد و اندر کیفیت سخت مخالف چون خواهد از یکدیگر جدا شود بسبب بسیار مادت مصافت سخت دراز(حرکت)باید کردن و بسبب مخالفت کیفیت حرکتشان سخت سریع بود و هوایی که در میان دو بخار گرفتار آید بسیار بود که از سرعت حرکت جمله آن آتش گردد به بخار سرد جمله را بقسر بجانب زمین آرد و از بسیاری که باشد فرو می‌رود و بر زمین رسد و بر هر چیزی که افتد آن چیز را ببرد و بسیار دیده‌اند که بر کره بزرگ خورد و آن را بشکافد و باشد فرو شود تا مسافت دور و نیز باشد که بر دریا خورد و بآب فرو شود و حیوان بزرگ را که در زیر آب باشد ببرد و مانند تخته گردد و باشد که جرم صاعقه سخت تنک بود مانند تیغی بر هر چه خورد او را ببرد و میان دو قسم آنچیز انفراج بسیار نیفتد الا بقدر ستبری آن صاعقه و ما دیدیم بهرات که بر مناره خورد و آن مناره بدو قسم کرد از درازا که یک(قسم)بتقریب یک ثلث بود و قسم دیگر ثلثان و آن قسم دیگر ثلثان بر پای بماند و هر جا(نجاران)اندر آن چوبی به کار برده بودند آن چوب را انفصال کاه سیاه شده بود و اثر سوختن بر وی ظاهر گشته و شنودم در دشت اصفهان کودکی خفته بود این صاعقه بر ساق او خرد و پایها از باقی جدا کرد و البته خون بیرون نیامد بدان سبب که داغ گشته بود و(اثر)تشنج داغ ظاهر(بود)و آن کودک از پس این حادثه مدتی دراز بزیست‌[مؤلف نزهت‌نامه(شهمردان)]گوید که بر مناره شهر بود طبرستان زخم صاعقه پدیدار است که چند جای رخنه کرده بود و بر پای مانده و آن را عمارت فرموده‌اند و هنوز برجایست‌[(و پیدا)]و بر باروی شهر کاشان وقتی سه کودک استاده بودند و برق همی جست و من حاضر بودم و معاینه دیدم که یکی را سوخته و مرده از جای بر گرفتند و دیگریرا[(برداشتند و ببردند و)]روزی چند زنده بود و سوم را چون اثر صاعقه اندک بود[(مانند داغی که برنهند)]زنده بماند و مرده و نیم مرده و زنده را بهم میآورند و تحقیق تاریخ بر خاطر نیست اما در سنه سبع و سبعین و اربع مأة اتفاق افتاده بود."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.