Skip to main content
فهرست مقالات

حاکمیت مردم یا حکومت دیوان؟

نویسنده:

(2 صفحه - از 42 تا 43)

کلید واژه های ماشینی : سیاسی، دموکراسی، مردم، بوروکراسی، ماکس وبر، سلطۀ، رهبری سیاسی، دیوان‌سالاری، مجلس، حق

خلاصه ماشینی:

"دیوان سالاری و مردم سالاری: ماکس وبر دیوان سالاری را مظهر عقلانیت تمدنغرب قلمداد می‌کند و می‌گوید: «مدیریت بوروکراتیک اساسا به معنای سلطه از طریقدانش است،همین ویژگی علمی است که بهدیوان سالاری خصلت عقلانی می‌بخشد. »(1)گسترشروزافزون دیوان سالاری که در این دیدگاه به مثابۀنیروی پیش برندۀ تجدد تلقی می‌شود،بر خلاف نظرسوسیالیستی مارکس،فقط محدود به امور سیاسینیست بلکه در برگیرندۀ عموم نهادهای اجتماعی است. »(4) آن نوع دموکراسی که در سنت لیبرالی مظهر رشداخلاقی و عقلانی بشر تلقی می‌شود،و نیز مفهومفردگرایی جان لاک در عصر توسعۀ دیوان سالاری وبسط عقل تکنیکی،عملا تحقق ناپذیر است. به نظر وبر،رهبری کارآمد،اعتماد و ایمان مردمرا به سوی خود جلب می‌کند و قدرتش وابسته به مردماست،از این رو در دنیای دموکراتیک جدید نه فقطرأیی معمولی بلکه نمایش آشکار ایمان و اعتماد بهرهبران است که سرنوشت انتخابات را رقم می‌زند. هر چند مجلس جایگاه سنتی و لیبرالی خود را بهعنوان کانونی برای بحث و مشورت از دست داده است،هنوز مانند اهرمی برای کنترل سلطۀ دیوان سالاری ونظارت بر خودکامگی احتالی رهبری سیاسی عملمی‌کند. به نظر او در دیدگاه لیبرالی می‌توان به طور مجرد وصوری در مورد درک صحیح افراد از مسائل عمومی ومشارکت آنها در تصمیم‌گیریهای سیاسی و دخالت درسرنوشت خویش بر مبنای برابری و حقوق انسانی دادسخن داد؛اما در عمل دموکراسی با این ویژگیها درجوامع صنعتی پیچیده و توده‌وار جدید تحقق‌ناپذیراست. بر طبق این نظریه برای ادارۀ جوامع جدید چاره‌ایجز سلطۀ عقلانی بوروکراسی در کنار رهبری سیاسیمقتدر و مجلس قانونگذاری قوی باقی نمی‌ماند."

صفحه:
از 42 تا 43