Skip to main content
فهرست مقالات

برای کتاب خوانان و کتاب جویان

(8 صفحه - از 504 تا 511)

کلید واژه های ماشینی : کتاب، اختراع، روغنی، درخت، ساختن ساعت و چرخ عصاری، آب، چرخ عصاری، کتاب جویان، مخترع، سلطان، بها، اقبال یغمائی، ساختن چرخ عصاری، اختراعات صنعتی ساعت، پادشاه فرنگ، مشترکین مجلهء یغما، گیلکی به‌معنی، کار، زمان، ساختن آسیای آبی، علم، آثار، کتاب خوانان، سلطان ایلدرم بایزید پادشاه، دستگاه ساعت، دستگاه روغن‌کشی نتیجه الدوله، روز متوقع ظهور اختراع، بندهای جوی آب، به‌معنی، لغت گیلکی

خلاصه ماشینی: "در چنان شرایط و احوال اگر کسی پیدا می‌شد که وسیلهء اندازه‌گیری زمان یا چرخ‌ عصاری یا آسیای تازه‌ای اختراع کند البته در انظار عظیم می‌نموده است؛و بیهوده نیست‌ که محمد الحافظ اصفهانی که علاوه بر ساختن ساعت و چرخ عصاری و آسیای نوظهورش‌ صنعتهای دیگر نیز میدانسته کلمهء مخترع را به آخر نام و لقب خود افزوده است. او برای اینکه کافران دیار فرنگ نگویند که در سراسر بلاد اسلام کسی ساختن‌ چنان ساعت نتوانست،با دست و انگشتانی که هرگز جز کتاب و کاغذ نسوده بود از پولاد سخت‌ سوهان و ابزارهای دیگر ساخت و به کار پرداخت و سرانجام پس از اربعینی ساعتی کامل و تمام عیار ساخت و پادشاه و درباریانش و جملهء خلایق از دیدن آن صنعت و هنر آفرینها بر او کردند و نثارها افشاندند. محمد مخترع در مقدمهء مقالهء سوم نتیجه الدوله دربارهء چگونگی ساختن آسیای آبی‌ که در زمینهای هموار،بی‌تنوره عمیق کار می‌کند بر سبیل حکایت آورده است: چون به سرخس رسیدم دانستم که مردم برای آرد کردن گندم و جو در زحمتند از آنکه‌ شهر در جلگه‌ای هموار اتفاق افتاده بود و برآوردن تنورهء آب زیانها داشت. در بقعهء احمد بن امام موسی الکاظم بر سنگ قبری از مرمر این رباعی حک شده: از بار گنه شد تن مسکینم پست‌ یارب چه شود اگر مرا گیری دست‌ گر در عملم آنچه تو را شاید نیست‌ اندر کرمت آنچه مرا باید هست رابینو اصرار دارد کلمهء«پلته استان»را که در کتاب تاریخ گیلان سید ظهیر الدین‌ دیده است با«پیله آستانه»که در گیلکی به معنی آستانهء بزرگ است یکی بداند و این‌ تحریف و تصحیف را بگردن نساخ بیندازد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.