Skip to main content
فهرست مقالات

ده، دهی، دهید، دهاد، دهاده

نویسنده:

(3 صفحه - از 586 تا 588)

خلاصه ماشینی:

"جمشید سروشیار (اصفهان) ده،دهی،دهید،دهاد،دهاده در متون قدیم فارسی و تازی از استعمال این چند واژه که از هر یک به گونه‌ای‌ معنای زدن و آزردن و کشتن و حمله آوردن و مانند آن برمی‌آید،شواهدی یافته‌ می‌شود: الف-ده:بزن،بکش،بیازار،حمله‌آور... )هیچگونه قرابتی ندارد،روشن نیست که آیا مصدر آن نیز «دادن»17بوده است یا«دهیدن»18و یا چیز دیگر؟روانشاد علامهء قزوینی که از بنیاد و ریشهء«دهید»ناآگاه بوده،از بی‌ارتباطی معانی کشتن و حمله بردن با عطا نمودن و بخشیدن-که برای واژهء«دادن»شمرده‌اند-بحق دچار شگفتی شده و در این باب چنین نگاشته است: «... اگر فی الواقع در اعماق و زوایا و خفایای معنی و مفهوم«دادن»یک‌ مفهوم حمله و پوزش مستتر و مکنون و مضمر است،من نمی‌توانم علاقه و جامع و رابطه و وجه شبه بین معنی حقیقی اصلی«دادن»را-که بمعنی عطا و اعطاء است- با معنی مجازی و استعاره‌ای آن-که بمعنی حمله و هجوم است-حدس بزنم و تصور کنم که چیست؟19» *** باری بنظر بنده،این چند واژه-که با شواهدی چند برشمرده آمد-با (dahik) پهلوی که بمعنی آسیب،آزار،تاراج و ویرانی است‌20همریشه‌ می‌باشد و شاید این همه با dsh) 21)بمعنی گزیدن که در واژهء(اژی دهاک‌ (azidahak یا«اژدها»آمده نیز بی‌ارتباط نباشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.