Skip to main content
فهرست مقالات

نقش قبیله آل مذکور در خلیج فارس در دوره زند

نویسنده: ؛ ؛

بهار 1386 - شماره 48 علمی-پژوهشی (32 صفحه - از 77 تا 108)

کلید واژه های ماشینی : بوشهر ،آل مذکور ،کمپانی هند شرقی انگلیس ،کریم خان زند ،زند ،کمپانی هند شرقی ،کریم خان ،کمپانی هند شرقی هلند ،قبیله آل مذکور ،بندر ریگ ،شیخ ناصر ،بندر بوشهر ،هند شرقی انگلیس ،خان زند ،کمپانی هند ،نادر ،بحرین ،نادر شاه ،خاندان آل مذکور ،میر مهنا ،آل مذکور بر بوشهر ،هند شرقی ،شیراز ،کریم خان و شیخ ناصر ،بوشهر و بندر ریگ ،بصره ،شیخ ناصر و میر ناصر ،هلند ،انگلیس ،تجار

پس از قتل نادرشاه در سال 1160 هـ.ق. حکام محلی در سرتاسر ایران و بویژه در کرانه های جنوبی خلیج فارس ظهور کردند؛ به گونه ای که برخی از آنان مانند حکام پس کرانه ای جنوبی خلیج فارس توانستند با تکیه بر درآمدهای تجاری و برقراری مناسبات گسترده بازرگانی با شرکتهای تجاری اروپایی و با بهره گیری از قدرت ناوگان دریایی خویش، فراتر از قدرتهای محلی و منطقه ای عمل کرده، بتدریج مقدمات جدایی از تابعیت دولت مرکزی ایران را فراهم آورند که در همین راستا دردهه های بعد قبایلی نظیر جواسم در جلفار- راس الخیمه کنونی- و آل بوسعید در عمان و آل خلیفه در قطر که در این دوران به دولت ایران خراج سالیانه می پرداختند، توانستند حکومتهایی را بر مبنای اعلام استقلال خود از دولت مرکزی ایران تاسیس نمایند. فروپاشی دولت مرکزی ایران به واسطه قتل نادر، تمایل حکام محلی به قدرت نمایی در اثر برداشته شدن چتر نظارتی قوی حکومت نادری و دخالت و ترغیب کمپانیهای خارجی که درصدد حفظ و یا کسب موقعیت بیشتری در جهت جلب منافع خود در این شرایط بودند، پایه های قدرت حکام محلی در خلیج فارس را مستحکم تر نمود. بندر بوشهر و حاکم قدرتمند آن شیخ ناصر اول در این میان نقش محوری و حساسی را با توجه به تغییر وضعیت تجاری از بندرعباس به بوشهر ایفا نمود؛ به گونه ای که در فاصله کوتاهی این بندر توانست در جهت تقویت ارتباط دولت تازه پای کریم خان زند با کمپانیهای تجاری اروپایی و بویژه کمپانی هند شرقی نقش مفید و موثری را ایفا نماید. در این مقاله به بررسی نقش سیاسی و اقتصادی حکام محلی آل مذکور بندر بوشهر در تحولات مربوط به خلیج فارس در دوران کریم خان زند اشاره می شود.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.