Skip to main content
فهرست مقالات

آشنایی زدایی در ادبیات

نویسنده:

(4 صفحه - از 34 تا 37)

کلید واژه های ماشینی : ادبی، ادبیات، فرمالیست‌ها، آشنا، شعر، داستان، هنر، رمان، زبان، عادت

خلاصه ماشینی: "مثلا یکی از اشتباهات متداولی که در مورد فرمالیسم‌ می‌شود این است که اکثرا به محض ذکر اسم فرمالیسم، گفته می‌شود که اینها پیرو نظریات مکتب«هنر برای‌ هنر»اند یا طرفداران تفکر«منحط گرایی»که هر دو نظر قابل تأمل و بررسی‌اند،البته نه در مجال این بحث‌ در حالی که به قول ویکتور ارلیک اگر کمی با این مکاتب‌ آشنا باشیم می‌دانیم که فرمالیسم ربطی به این مکاتب‌ ندارد،شاید ما بیشتر به ظاهر،یعنی به استنباط از عنوان‌ فرمالیسم و شباهت آن با عنوان مکتب«هنر برای هنر» توجه کرده‌ایم تا به مسئلهء اصلی مکتب هنر برای هنر که‌ در اواخر قرن نوزدهم به خصوص در انگلیس و تا حدی هم‌ در فرانسه پا گرفت،مقولات هنری/ادبی را از طریق‌ فلسفی توجیه می‌کرد،در عین حال که می‌خواست فلسفهء هنر را به نوعی فلسفهء زندگی هم ربط بدهد،یعنی دید آن به هنر اساسا تلقی متافیزیکی بود. چند مثال از ادبیات خودمان می‌آورم تا این‌ نوع آشنائی‌زدایی از واژه‌ها را نشان دهم،یعنی این که‌ چطور واژه‌هایی که به آنها عادت داریم و به کار می‌بریم در شعر حالتی ناآشنا به اصطلاح تکان دهنده می‌گیرند مثال‌ اول از دیوان شمس است: از کاسهء استارگان وز خون گردون فارغم‌ بهر گدارویان بسی من کاسه‌ها لیسیده‌ام‌ مانند طفلی در شکم من پرورش دارم ز خون‌ یکبار زاید آدمی من بارها زاییده‌ام مثال دوم را از سپهری می‌آورم به دلیل آنکه از شگردی‌ نزدیک به شگرد مولانا استفاده می‌کند: شب خرداد به آرامی یک مرثیه از روی سر ثانیه‌ها می‌گذرد و نسیمی خنک از حاشیهء سبز پتو خواب مرا می‌روبد."

صفحه:
از 34 تا 37