Skip to main content
فهرست مقالات

تهران هزار ساله

نویسنده:

(3 صفحه - از 34 تا 36)

کلید واژه های ماشینی : تهران، شهر، حمد الله مستوفی، حمد، شاه، صفوی، قزوینی، هجری، تاریخ، باغ، طهران، فارسی، زیرزمین، محله، شهر ری، تصحیح، البلدان، ترجمه، سنه، کتاب، تهران هزار‌ساله، آبادی، ایران، یاقوت حموی، شاه طهماسب صفوی، شاه طهماسب، بازار تهران، تاریخ خاندان مرعشی نام بازار، واژه، شهر باغ شاه

خلاصه ماشینی: "دهلیز و سردابه‌های تهران در تاریخ بیهقی ضمن شرح لشکرکشی محمود غزنوی آمده است:«و چون به ری رسیدند محمود به‌ دولاب آمد بر سر راه طبرستان نزدیک شهر و امیر مسعود به علی آباد لشکرگاه ساخت بر راه قزوین و میان دو لشکر مسافت نیم فرسنگ راه بود و هوا سخت گرم ایستاد و مهتران و بزرگان را سردابه‌ها فرمودند قیلوله را9» عبد الجلیل رازی در کتاب(النقض تألیف 065 هـ) نوشته است که«رافضیان دهلیز را ملحد خواندن سخن‌ بای خوانان و وسواسان و بی‌علمان و بی‌امانتان است‌01» و رویهم رفته از محتوای کلام وی چنین مستفاد می‌شود که شیعهء اثنی عشر ری و قریهء ونج(همان ونک کنونی) (یعنی رافضی دهلیز)را باید از ملاحده و باطنیهء قلعه‌های‌ ولایت ری جدا دانست‌11و در این دو غزل مولوی در دیوان شمس: عاشقان سازیده‌اند از چشم بد خانه‌ها زیرزمین چون شهر ری * عمارتیست خراباتیان شهر مرا که خانه‌هاش نهان در زمین چو ری باشد21 وصف جغرافی‌نویسان: یاقوت حموی به نقل از راوی،طهران را به عنوان‌ روستای بزرگی«در زیرزمین‌31»ری و زکریای قزوینی از «خانه‌های مسکونی تهران که اکثر خانه‌های زیرزمینی‌ که به لانهء موش کور شبیه است‌41»یاد کرده‌اند و در عجایب البلدان انصاری با تفصیل بیشتری گفته است‌ «سکنهء طهران در خانه‌های سرداب مانند متوطنند و چنانکه دشمنی به ایشان هجوم آرد،به درون خانه‌های‌ تحتانی پناه جسته و هر چند محصوریت ادامه یابد از جهت‌ کثرت آذوقه که از فرط احتیاط ذخیره کرده، آسوده‌اند51» مشکل ترسیم سیمای تهران در این دوره: به نظر می‌رسد تا قبل از ویرانی ری به دست مغولان‌ و مدت کوتاهی پس از آن،با سیمای تهران به صورت‌ روستایی بزرگ با تعدادی از مسکونیهای زیرزمینی مواجه‌ باشیم که در میان مجموعه‌ای از باغ و بوستانهای اطراف‌ محدودهء وسیع و پراکنده‌ای را در بر می‌گرفت."

صفحه:
از 34 تا 36