Skip to main content
فهرست مقالات

تهران هزار ساله

نویسنده:

(3 صفحه - از 34 تا 36)

کلید واژه های ماشینی : تهران، شهر، حمد الله مستوفی، حمد، شاه، صفوی، قزوینی، تاریخ، باغ، طهران

خلاصه ماشینی:

"دهلیز و سردابه‌های تهران در تاریخ بیهقی ضمن شرح لشکرکشی محمود غزنوی آمده است:«و چون به ری رسیدند محمود به‌ دولاب آمد بر سر راه طبرستان نزدیک شهر و امیر مسعود به علی آباد لشکرگاه ساخت بر راه قزوین و میان دو لشکر مسافت نیم فرسنگ راه بود و هوا سخت گرم ایستاد و مهتران و بزرگان را سردابه‌ها فرمودند قیلوله را9» عبد الجلیل رازی در کتاب(النقض تألیف 065 هـ) نوشته است که«رافضیان دهلیز را ملحد خواندن سخن‌ بای خوانان و وسواسان و بی‌علمان و بی‌امانتان است‌01» و رویهم رفته از محتوای کلام وی چنین مستفاد می‌شود که شیعهء اثنی عشر ری و قریهء ونج(همان ونک کنونی) (یعنی رافضی دهلیز)را باید از ملاحده و باطنیهء قلعه‌های‌ ولایت ری جدا دانست‌11و در این دو غزل مولوی در دیوان شمس: عاشقان سازیده‌اند از چشم بد خانه‌ها زیرزمین چون شهر ری * عمارتیست خراباتیان شهر مرا که خانه‌هاش نهان در زمین چو ری باشد21 وصف جغرافی‌نویسان: یاقوت حموی به نقل از راوی،طهران را به عنوان‌ روستای بزرگی«در زیرزمین‌31»ری و زکریای قزوینی از «خانه‌های مسکونی تهران که اکثر خانه‌های زیرزمینی‌ که به لانهء موش کور شبیه است‌41»یاد کرده‌اند و در عجایب البلدان انصاری با تفصیل بیشتری گفته است‌ «سکنهء طهران در خانه‌های سرداب مانند متوطنند و چنانکه دشمنی به ایشان هجوم آرد،به درون خانه‌های‌ تحتانی پناه جسته و هر چند محصوریت ادامه یابد از جهت‌ کثرت آذوقه که از فرط احتیاط ذخیره کرده، آسوده‌اند51» مشکل ترسیم سیمای تهران در این دوره: به نظر می‌رسد تا قبل از ویرانی ری به دست مغولان‌ و مدت کوتاهی پس از آن،با سیمای تهران به صورت‌ روستایی بزرگ با تعدادی از مسکونیهای زیرزمینی مواجه‌ باشیم که در میان مجموعه‌ای از باغ و بوستانهای اطراف‌ محدودهء وسیع و پراکنده‌ای را در بر می‌گرفت."

صفحه:
از 34 تا 36