Skip to main content
فهرست مقالات

رویکردهای فلاسفه اسلامی به نفس و دلالت های تربیتی آن (ابن سینا، شیخ اشراق و ملا صدرا)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (23 صفحه - از 5 تا 27)

کلیدواژه ها : نفس ،ابن سینا ،رویکردهای فلسفی ،دلالت‌های تربیتی ،شیخ اشراق و ملا صدرا

کلید واژه های ماشینی : شیخ اشراق و ملا صدرا ،نفس ،ملا صدرا ،شیخ اشراق ،تربیت ،بدن ،ابن‌سینا ،انسان ،تعلیم و تربیت ،رابطهء نفس و بدن ،اهداف تعلیم و تربیت ،جوهری ،نفس ناطقه ،جسم ،نفس و بدن ،ذات ،مادی ،عقل ،شناخت ،رویکردهای فلاسفه اسلامی به نفس ،روحانی ،ادراک ،ملا صدرا نفس ،شناخت انسان ،کمال ،ماهیت نفس ،مجرد ،حرکت ،علم ،نظام تربیتی ملا صدرا

شناخت انسان و آگاهی از ویژگی‌های او،منبع استخراج و تدوین اهداف تربیتی است و راهبردهای علمی،فلسفی،دینی و عرفانی از جمله اساسی‌ترین وسایل شناخت انسان‌ محسوب می‌شوند.ازاین‌رو،در این مقاله به منظور تدوین اهداف تربیتی در جامعهء اسلامی، ماهیت انسان با رویکردی فلسفی مورد بررسی قرار گرفته است.برای این منظور،اندیشه‌های‌ ابن سینا،شیخ اشراق و ملا صدرا با تکیه بر سه محور ماهیت نفس،دلایل اثبات وجود نفس و رابطهء نفس و بدن بررسی شده و الگوی نظری آرنولد گریز(1994)به عنوان منطق زیربنایی‌ این بررسی،مورد استفاده قرار گرفته است.در نتیجه اهداف تعلیم و تربیت براساس مبانی‌ انسان‌شناسی متفکرین موصوف به تصویر کشیده شده و افتراقات و اشتراکات آن‌ها در این‌ زمینه به تفسیر بیان شده است.

خلاصه ماشینی:

"برای این منظور،اندیشه‌های‌ ابن سینا،شیخ اشراق و ملا صدرا با تکیه بر سه محور ماهیت نفس،دلایل اثبات وجود نفس و رابطهء نفس و بدن بررسی شده و الگوی نظری آرنولد گریز(4991)به عنوان منطق زیربنایی‌ این بررسی،مورد استفاده قرار گرفته است. نظر به این‌که گستره مباحث موجود در قلمرو مفروضات فلسفی انسان‌شناسی بسیار زیاد است،به منظور تحدید موضوع و به دلیل اهمیت شناخت نفس در خودشناسی و خداشناسی، نخست ماهیت نفس،دلایل اثبات وجود نفس و رابطهء آن با بدن با توجه به نظرات سه فیلسوف‌ اسلامی:ابن سینا(073،824 هجری)،شیخ اشراق(945-785 هجری)و ملا صدرا (979-0501 هجری)بررسی خواهد شد و آن‌گاه دلالت‌های تربیتی مفروضات مذبور استنتاج‌ خواهد شد. به روایتی دیگر،ابن سینا معتقد است،بشر از این حیث که همهء تنوع رفتاری خویش را به امر واحدی به نام«من»یا«خودم»نسبت می‌دهد به امر مغایر و متفاوتی از بدن اشاره می‌کند که‌ همان نفس است که منجر به احساس وحدت و یگانگی در وجود انسان می‌شود. علت این‌که ابن سینا به تربیت بدنی اهمیت می‌دهد این است که همان‌طوری که در بحث‌ رابطهء نفس و بدن مطرح شد،از نظر او نفس جهت استکمال نیاز به بدن دارد و بی‌بدن نمی‌تواند به کمال علمی و عملی برسد و اگر انسان بدنی ضعیف و بیمار داشته باشد،ابزار سالمی جهت‌ رشد نفس نخواهد داشت. نتیجه‌گیری نوشتار حاضر با این پرسش که انسان کیست؟آغاز شد و بعد از مقدمه‌ای کوتاه و در بخش‌ نخست،نفس و مقولات مربوط به آن از نظر سه فیلسوف اسلامی(ابن سینا،شیخ اشراق و ملا صدرا)مورد بررسی قرار گرفت و سپس در بخش دوم از دلالت‌های تربیتی مفروضات فلسفی‌ آنان پیرامون نفس بحث شد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.