Skip to main content
فهرست مقالات

ناسیونالیسم قومی در تجربه روس ها: نقد جمهوری خلق ها

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 28 تا 47)

کلیدواژه ها :

ناسیونالیسم قومی ،ناسیونالیسم ملی-فرهنگی ،ناسیونالیسم ملی-مدنیی ،عکس العمل قومی ،رقابت قومی

کلید واژه های ماشینی : ناسیونالیسم، قومی، ناسیونالیسم قومی، سیاسی، دولت، شوروی، نیروی ناسیونالیسم قومی، ناسیونالیسم قومی در تجربه روس، نیروی ناسیونالیسم قومی بیش، اتحاد جماهیر شوروی

در دو سدهء اخیر که جهان مدرن شاهد شکل‌گیری دولت-ملت‌ها بوده است،روس‌ها با چه‌ راهبردهایی توانستند نیروی ناسیونالیسم قومی بیش از صد قوم را مهار و کنترل کنند؟پاسخ به‌ این سؤال از آن نظر اهمیت دارد که یکی از آزمایشگاه‌های واقعی برای مطالعهء چالش‌های‌ ناسیونالیسم ملی با ناسیونالیسم قومی تجربهء روس‌ها است(که مارکیست‌های ایرانی از این‌ تجربه به عنوان جمهوری خلق‌ها یاد می‌کردند).این مقاله با دیدگاه تاریخی-ساختاری(و با استفاده از مفاهیم انسان‌شناسی سیاسی)سعی کرده است به سؤال محوری مذکور و سایر سؤالات مرتبط پاسخ دهد.این مطالعه نشان می‌دهد که چگونه سه راهبرد ذیل توسط روس‌ها اجرا شد:الف)راهبرد«ناسیونالیسم در شکل و سوسیالیسم در محتوا»که در دورهء لنین‌ جایگزین سیاست ناسیونالیسم مذهبی روسی در زمان تزارها شد؛ب)راهبرد«سوسیالیسم‌ در شکل و روسی کردن در محتوای استالین»که به جای راهبرد لنین در دستور کار قرار گرفت؛ ج)راهبرد«سوسیالیسم در شکل و پلورالیسم در محتوای گورباچف»که جایگزین راهبرد استالین شد.این مطالعه برای مخاطب ایرانی موجه می‌سازد که چرا«جمهوری خلق‌ها»،که‌ مارکیست‌های ایرانی بر آن تأکید می‌کردند،در عمل افسانه‌ای بیش نبوده است.

خلاصه ماشینی:

"ناسیونالیسم قومی در تجربهء روس‌ها نقد جمهوری خلق‌ها حمید رضا جلائی پور* چکیده در دو سدهء اخیر که جهان مدرن شاهد شکل‌گیری دولت-ملت‌ها بوده است،روس‌ها با چه‌ راهبردهایی توانستند نیروی ناسیونالیسم قومی بیش از صد قوم را مهار و کنترل کنند؟پاسخ به‌ این سؤال از آن نظر اهمیت دارد که یکی از آزمایشگاه‌های واقعی برای مطالعهء چالش‌های‌ ناسیونالیسم ملی با ناسیونالیسم قومی تجربهء روس‌ها است(که مارکیست‌های ایرانی از این‌ تجربه به عنوان جمهوری خلق‌ها یاد می‌کردند). روش دیدگاه نظری دو سال از برنامهء اصلاحات دولت گورباچف(5891)برای بهبود ساختار بیمار«جامعهء شوروی»گذشته بود که در صحنهء سیاسی به نیروی تعیین‌کنندهء ناسیونالیسم قومی در این کشور پهناور مجدد توجه شد. در حقیقت سؤال اصلی‌ این است که روسیهء تزاری با چه راهبردی و با کمک چه عواملی ناسیونالیسم قومی را کنترل کرده‌ است؟این کنترل چگونه در دورهء کمونیست‌ها در شکل«اتحاد جماهیر شوروی»تداوم پیدا کرد؟ چه شد که با شروع اصلاحات اقتصادی و سیاسی در دوران گورباچف ناسیونالیسم قومی آزاد شد و به فروشی اتحاد جماهیر شوروی انجامید؟و بالأخره چرا تاکنون از میان انبوه گروه‌های‌ قومی تنها چهارده قوم در قالب جمهوری‌ها و دولت‌های جدید التأسیس به استقلال رسیدند؟ -------------- (1). این الگو را به شرح زیر می‌توان خلاصه کرد: حکومت مرکزی مجموعه‌ای از برنامه‌ها و منابع اقتصادی را با تشخیص نخبگان محلی(یا کمونیست‌های هر قوم)برای اتحادیه‌ها و خودمختاری‌ها اختصاص می‌داد و از قدرت آن‌ها در حکومت محلی حمایت می‌کرد و در مقابل نخبگان محلی«وفاداری»واحد سیاسی خود را به عنوان عضو و شریک در اتحاد جماهیر شوروی اعلام می‌کردند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.