Skip to main content
فهرست مقالات

رهیافتی به نظام تربیتی اسلام از نگاه صحیفه سجادیه

نویسنده:

علمی-پژوهشی (20 صفحه - از 99 تا 118)

کلیدواژه ها : صحیفه سجادیه ،نظام تربیت ،اهداف تربیت ،مبانی تربیت ،اصول تربیت

کلید واژه های ماشینی : تربیت ،متربی ،خدا ،عزت ،روش‌های تربیتی ،تعلیم و تربیت ،مربی ،نظام تربیتی اسلام ،قرب ،توبه ،مبانی ،روش ،نعمت ،اصل ،مبانی تربیت ،روش‌های تربیتی در صحیفه سجادیه ،بازگشت ،تربیت در صحیفه سجادیه ،تفضل ،انسان ،غفلت ،اهداف ،خداوند ،احسان ،بازگشت به‌سوی خداوند به‌وسیله توبه ،تعلیم و تربیت اسلامی ،گناه ،تربیت اسلامی مربی و متربی ،نظام تعلیم و تربیت اسلامی ،متربی مربی دوست و مربی

از منابع مهم در بررسی و استنباط عناصر نظام تربیتی اسلام، دعاها‌ی مأثور از پیشوایان دین، به ویژه، دعاهای گران سنگ امام سجاد(ع) است. در این نوشتار اهداف، مبانی، اصول و روش‌های تربیتی در صحیفه سجادیه مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا به بررسی و تعریف مفاهیمی چون ‹‹نظام تربیتی›› ‹‹اهداف››، ‹‹مبانی‌››، ‹‹اصول›› و ‹‹روش‌های تربیت›› پرداخته و ارتباط بین این مفاهیم را روشن ساخته‌ایم. با توجه به ارتباط منطقی بین این عناصر، به استنباط نظریه‌های راهنمای عمل از دیدگاه صحیفه پرداخته و مقاله را با بررسی سه هدف، سه مبنا، سه اصل و دوازده روش تربیتی سامان بخشیده‌ایم.

خلاصه ماشینی:

"بنابراین باید حمد و سپاس را به متربی شناساند و او را نسبت به این شیوة تربیتی آشنا ساخت، زیرا اگر این شناسایی صورت نپذیرد، متربی از همه نعمت‌ها بهره‌مند شده، استفاده خواهد برد و در کمال غفلت به شکرگزاری نخواهد پرداخت و بدین ترتیب از مرز انسانیت به فرو دست غلتیده، به عالم حیوانیت روی می‌آورد: «الحمد لله الذی لوحبس عن عباده معرفة حمده علی ما ابلاهم من مننه المتتابعة و اسبغ علیهم من نعمه المتظاهرة لتصرفوافی مننه فلم یحمدوه و توسعوا فی رزقه فلم یشکروه ولوکانوا کذلک لخرجوا من حدود الانسانیة الی حد اللبهیمیة فکانوا کما وصف فی محکم کتابه ان هم الا کالانعام بل هم اضل سبیلا» (دعای اول/8)؛ سپاس خدای را که اگر بندگانش را از شناختن سپاسگزاری خود بر نعمت‌های پی در پیی که به ایشان داده و بخشش‌های پیوسته‌ای که برای آن‌ها تمام گردانیده، باز می‌‌داشت؛ هر آینه نعمت‌هایش را صرف نموده، او را سپاس نمی‌‌گزاردند و در روزی‌ای که عطا فرموده گشایشی می‌‌یافتند [اما] شکرش را به جا ن می‌‌آوردند. الهام شکر از جانب خدا نشانگر این حقیقت است که انسان فطرتا باید شاکر او باشد و این شکر عملی و ابراز نعمت‌ها و توانایی‌های خدادادی و بهره‌مندی از آن‌ها انسان را به عزتی الهی می‌رساند و به او شرافت و بزرگی می‌‌بخشد و آن‌که کفران نعمت کند و توانایی‌های خویش را پاس ندارد و بپوشاند، به آن چنان حقارت نفسی می‌‌رسد که خود را نیازمند دیگران دانسته و عزت و شرافت خویش را بر باد می‌دهد؛ بدین جهت حضرت(ع) در فرازهای متعددی از صحیفه4 از خداوند می‌خواهد که او را نزد خلق بزرگ و عزیز کند و نزد خدا کوچک و نیازمند: «وذللنی بین یدیک و اعزنی عندخلقک» (دعای47/ 118)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.