Skip to main content
فهرست مقالات

رهیافتی به نظام تربیتی اسلام از نگاه صحیفه سجادیه

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (20 صفحه - از 99 تا 118)

کلیدواژه ها :

صحیفه سجادیه ،نظام تربیت ،اهداف تربیت ،مبانی تربیت ،اصول تربیت

کلید واژه های ماشینی : تربیت، متربی، خدا، عزت، روش‌های تربیتی، تعلیم و تربیت، مربی، نظام تربیتی اسلام، قرب، توبه

از منابع مهم در بررسی و استنباط عناصر نظام تربیتی اسلام، دعاها‌ی مأثور از پیشوایان دین، به ویژه، دعاهای گران سنگ امام سجاد(ع) است. در این نوشتار اهداف، مبانی، اصول و روش‌های تربیتی در صحیفه سجادیه مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا به بررسی و تعریف مفاهیمی چون ‹‹نظام تربیتی›› ‹‹اهداف››، ‹‹مبانی‌››، ‹‹اصول›› و ‹‹روش‌های تربیت›› پرداخته و ارتباط بین این مفاهیم را روشن ساخته‌ایم. با توجه به ارتباط منطقی بین این عناصر، به استنباط نظریه‌های راهنمای عمل از دیدگاه صحیفه پرداخته و مقاله را با بررسی سه هدف، سه مبنا، سه اصل و دوازده روش تربیتی سامان بخشیده‌ایم.

خلاصه ماشینی: "بنابراین باید حمد و سپاس را به متربی شناساند و او را نسبت به این شیوة تربیتی آشنا ساخت، زیرا اگر این شناسایی صورت نپذیرد، متربی از همه نعمت‌ها بهره‌مند شده، استفاده خواهد برد و در کمال غفلت به شکرگزاری نخواهد پرداخت و بدین ترتیب از مرز انسانیت به فرو دست غلتیده، به عالم حیوانیت روی می‌آورد: «الحمد لله الذی لوحبس عن عباده معرفة حمده علی ما ابلاهم من مننه المتتابعة و اسبغ علیهم من نعمه المتظاهرة لتصرفوافی مننه فلم یحمدوه و توسعوا فی رزقه فلم یشکروه ولوکانوا کذلک لخرجوا من حدود الانسانیة الی حد اللبهیمیة فکانوا کما وصف فی محکم کتابه ان هم الا کالانعام بل هم اضل سبیلا» (دعای اول/8)؛ سپاس خدای را که اگر بندگانش را از شناختن سپاسگزاری خود بر نعمت‌های پی در پیی که به ایشان داده و بخشش‌های پیوسته‌ای که برای آن‌ها تمام گردانیده، باز می‌‌داشت؛ هر آینه نعمت‌هایش را صرف نموده، او را سپاس نمی‌‌گزاردند و در روزی‌ای که عطا فرموده گشایشی می‌‌یافتند [اما] شکرش را به جا ن می‌‌آوردند. الهام شکر از جانب خدا نشانگر این حقیقت است که انسان فطرتا باید شاکر او باشد و این شکر عملی و ابراز نعمت‌ها و توانایی‌های خدادادی و بهره‌مندی از آن‌ها انسان را به عزتی الهی می‌رساند و به او شرافت و بزرگی می‌‌بخشد و آن‌که کفران نعمت کند و توانایی‌های خویش را پاس ندارد و بپوشاند، به آن چنان حقارت نفسی می‌‌رسد که خود را نیازمند دیگران دانسته و عزت و شرافت خویش را بر باد می‌دهد؛ بدین جهت حضرت(ع) در فرازهای متعددی از صحیفه4 از خداوند می‌خواهد که او را نزد خلق بزرگ و عزیز کند و نزد خدا کوچک و نیازمند: «وذللنی بین یدیک و اعزنی عندخلقک» (دعای47/ 118)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.