Skip to main content
فهرست مقالات

ادبیات سخنان امام سجاد (ع) و صحیفه سجادیه

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه - از 119 تا 134)

کلیدواژه ها : دعا ،ادبیات ،صحیفه

کلید واژه های ماشینی : صحیفه سجادیه ،امام سجاد ( ع ) ،ادبیات سخنان امام سجاد ،دعا ،ادبی ،ادبیات ،ادبیات کلام امام سجاد ،شعر ،معرفت ،ایقاع ،ادبیات کلام امام ،سخن ،نثر ،ادبیات سیاسی امام سجاد ،سیاسی ،خدا ،اسلام ،تصویر ،نیایش‌های امام سجاد ،تبیین ادبیات عصر امام سجاد ،عربی ،هنری ،فراز ،صحیفه سجادیه مورد بررسی ،انسان ،کلام امام ( ع ) ،ادبیات امام سجاد ،نثر صحیفه سجادیه ،متن ،امام ( ع

نیایش‌های امام سجاد(ع) در صحیفه، سرشار از مضامین لطیف و دلپذیر است. این دعاها نشانة ذوق سرشار، روح متعالی، بزرگی شخصیت و درد آشنایی آن حضرت(ع) است. خوانندة این دعاها با اندکی ژرف نگری و تأمل، لذتی معنوی و روحانی احساس می‌کند که همة لذت‌های مادی با آن برابر نیست و در می‌یابد که این کتاب، صحیفة معرفت است. با وجود پژوهش‌های فراوانی که پیرامون این کتاب انجام پذیرفته است، جنبة ادبی و هنری آن کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. در این مقاله پس از مقدمه و نگاهی به اوضاع سیاسی- اجتماعی زمان امام سجاد(ع)، ضمن تبیین ادبیات عصر امام سجاد(ع)، ادبیات کلام امام(ع) در صحیفه سجادیه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

خلاصه ماشینی:

"1. روش تحقیق در این تحقیق محور اصلی متن صحیفه (بدون توجه به ترجمه‌ها) و کتاب‌های تاریخ ادبیات عربی در عصر اموی است و از رهگذر ادبیات عربی عصر امام سجاد(ع)، ادبیات کلام امام(ع) ادبیات و دعا را مورد بحث قرار داده و در بخش پایانی به درون‌مایه‌های صحیفه سجادیه به عنوان صحیفه معرفت نظر کرده‌ایم. (4، ص: 153) اگر در عهد اموی ادبیات انحراف، شعر مجون و خمر و لهو و مدیحه گویی حاکمان جور فراوان شد ولی ادبیات امام سجاد(ع) مانند بنای شامخی است که در نقد اوضاع اجتماعی و سیاسی از یک سو و ساختن شخصیت اسلامی در سطوح مختلف از سوی دیگر ایستادگی کرد. 3. ادبیات کلام امام سجاد از نظر اخلاقی امام(ع) ویژگی‌های شخصیت زاهد را این گونه ترسیم می‌کند: «إن قسوه البطنه و کظه الملاءه و سکر الشبع و غره الملک مما یثبط و یبطیء عن العمل و ینسی الذکر و یلهی عن إقتراب الأجل حتی کأن المبتلی بحب الدنیا به خبل من سکر الشراب، فان العاقل عن الله الخائف منه، العامل له، لیمرن نفسه و یعودها الجوع حتی ما تشتاق إلی الشبع و کذلک تضمر الخیل لسبق الرهان» (همان، 157) در باره محبت نسبت به خداوند و عصیان در برابر او، امام سجاد(ع) در شعری می‌فرماید که محبت با عصیان جمع نمی‌شود. اگر در اسلوب و مضامین دعاهای امام سجاد بنگریم، در می‌یابیم که در همه دعاها بر مذمت نفس اماره تأکید شده است تا این نفس از ذلت و ضعف و سقوط رهایی یابد، در عین حال از نظر هنری و فکری نیز مشتمل بر دو عنصر مهم ایقاعی و تصویری هستند که نمونه‌هایی از آن را در این‌جا مورد بررسی قرار می‌دهیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.