Skip to main content
فهرست مقالات

ادبیات سخنان امام سجاد (ع) و صحیفه سجادیه

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (16 صفحه - از 119 تا 134)

کلیدواژه ها :

دعا ،ادبیات ،صحیفه

کلید واژه های ماشینی : صحیفه سجادیه، امام سجاد ( ع )، ادبیات سخنان امام سجاد، دعا، ادبی، ادبیات، ادبیات کلام امام سجاد، شعر، معرفت، ایقاع

نیایش‌های امام سجاد(ع) در صحیفه، سرشار از مضامین لطیف و دلپذیر است. این دعاها نشانة ذوق سرشار، روح متعالی، بزرگی شخصیت و درد آشنایی آن حضرت(ع) است. خوانندة این دعاها با اندکی ژرف نگری و تأمل، لذتی معنوی و روحانی احساس می‌کند که همة لذت‌های مادی با آن برابر نیست و در می‌یابد که این کتاب، صحیفة معرفت است. با وجود پژوهش‌های فراوانی که پیرامون این کتاب انجام پذیرفته است، جنبة ادبی و هنری آن کمتر مورد بررسی قرار گرفته است. در این مقاله پس از مقدمه و نگاهی به اوضاع سیاسی- اجتماعی زمان امام سجاد(ع)، ضمن تبیین ادبیات عصر امام سجاد(ع)، ادبیات کلام امام(ع) در صحیفه سجادیه مورد بررسی قرار می‌گیرد.

خلاصه ماشینی:

"1. روش تحقیق در این تحقیق محور اصلی متن صحیفه (بدون توجه به ترجمه‌ها) و کتاب‌های تاریخ ادبیات عربی در عصر اموی است و از رهگذر ادبیات عربی عصر امام سجاد(ع)، ادبیات کلام امام(ع) ادبیات و دعا را مورد بحث قرار داده و در بخش پایانی به درون‌مایه‌های صحیفه سجادیه به عنوان صحیفه معرفت نظر کرده‌ایم. (4، ص: 153) اگر در عهد اموی ادبیات انحراف، شعر مجون و خمر و لهو و مدیحه گویی حاکمان جور فراوان شد ولی ادبیات امام سجاد(ع) مانند بنای شامخی است که در نقد اوضاع اجتماعی و سیاسی از یک سو و ساختن شخصیت اسلامی در سطوح مختلف از سوی دیگر ایستادگی کرد. 3. ادبیات کلام امام سجاد از نظر اخلاقی امام(ع) ویژگی‌های شخصیت زاهد را این گونه ترسیم می‌کند: «إن قسوه البطنه و کظه الملاءه و سکر الشبع و غره الملک مما یثبط و یبطیء عن العمل و ینسی الذکر و یلهی عن إقتراب الأجل حتی کأن المبتلی بحب الدنیا به خبل من سکر الشراب، فان العاقل عن الله الخائف منه، العامل له، لیمرن نفسه و یعودها الجوع حتی ما تشتاق إلی الشبع و کذلک تضمر الخیل لسبق الرهان» (همان، 157) در باره محبت نسبت به خداوند و عصیان در برابر او، امام سجاد(ع) در شعری می‌فرماید که محبت با عصیان جمع نمی‌شود. اگر در اسلوب و مضامین دعاهای امام سجاد بنگریم، در می‌یابیم که در همه دعاها بر مذمت نفس اماره تأکید شده است تا این نفس از ذلت و ضعف و سقوط رهایی یابد، در عین حال از نظر هنری و فکری نیز مشتمل بر دو عنصر مهم ایقاعی و تصویری هستند که نمونه‌هایی از آن را در این‌جا مورد بررسی قرار می‌دهیم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.