Skip to main content
فهرست مقالات

فقه‌الحدیث در «من لایحضره الفقیه»

ISC (13 صفحه - از 93 تا 105)

کلیدواژه ها :

روایات ،تعارض ،جمع روایات ،تأویل روایات ،فقه‌الحدیث

کلید واژه های ماشینی : شیخ صدوق، حدیث، نماز، نقل، امام، تعارض، خبر، کتاب، حمل، یحضره الفقیه

روایات بر اثر جعل یا سهل‌انگاری و یا نقل شفاهی و مفقود شدن قراین حالی وعواملی دیگر به اختلافات و تعارضاتی گرفتار شده‌اند. این امر علمای اسلامی رابر آن داشته است که به شیوه‌های گوناگون به حل آنها اهتمام ورزند. شیخوق از آن جمله است و او در کتاب من لایحضره الفقیه خود از شیوه‌هایمختلف برای رفع تعارضات بهره گرفته است که در این مقاله به گزارش آنهاپرداخته می‌شود.

خلاصه ماشینی:

"د. عدم پذیرش اخبار ضعفا: در کتاب حدود روایتی را از وهب بن وهب از امامادق(ع) نقل می‌کند و بعد می‌نویسد:«این حدیث از وهب بن وهب روایت شده و اوضعیف است و آنچه من به آن فتوا می‌دهم و در این خصوص به آن اعتماد می‌کنم، خبرن بن محبوب است»(همان، ج4، ص25). و. تنبه بر شاذ بودن خبر: شیخ صدوق پس از نقل روایت ابوبصیر ـ که کفاره ظهار را درفرض اطعام مساکین چنین مقرر می‌کند که وقتی خانواده‌ات به آن محتاج است،خانواده‌ات به مصرف برساند ـ می‌گوید:«این حدیث غریب و نادر است؛ زیرا مشهور در اینمعنا در کفاره کسی است که روزی از ماه رمضان را افطار کرده باشد»(همان، ج3، ص344). شیخ صدوق در جمع و تأویل این روایات به ظاهر متعارض می‌نویسد: «همه اخباری که بهنحو مطلق وارد شده و اشعار داشته باشد بر این که نماز شب را از اول شب می‌توان گذارد، همهبر سفر حمل می‌شود؛ زیرا مبین(مفصل) که اخبار سفراست، بر مجمل حاکم است»(همان، ج1،302ـ303). ح. حمل بر کراهت: در پاره‌ای روایات از انجام اموری نهی شده‌ایم که اگر روایت رافی‌نفسه در نظر داشته باشیم، چه بسا بیانگر نهی تحریمی باشد؛ اما وقتی روایت را درنار روایات مشابه و احیانا معارض قرار می‌دهیم، متوجه حقیقت موضوع می‌شویم،مبنی بر این که مقصود امام بیان حکم تکلیفی حرمت نیست؛ چنان که در روایت از قولول خدا(ص) وارد شده است که موی سفید نوراست؛ پس آن را از جای خود درنیاورید و نکنید."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.