Skip to main content
فهرست مقالات

پیوست ها و گسست ها در ساختار اجتماعی ایران (از مشروطه تا انقلاب اسلامی)

نویسنده:

علمی-پژوهشی/ISC (22 صفحه - از 61 تا 82)

کلید واژه های ماشینی : سیاسی، اجتماعی، صنایع، طبقه، ایران، اقتصادی، شهری، شاه، روستایی، ساختار اجتماعی ایران، دولت، طبقات متوسط، رضا شاه، اجرای برنامه اصلاحات ارضی، جمعیت، رشد، طبقه متوسط جدید، تهران، گسست ها در ساختار اجتماعی، صنایع بزرگ، شهرهای بزرگ، موقعیت، جمعیت روستایی، فرهنگی، انقلاب اسلامی، طبقات متوسط شهری، صنایع جدید، ترجمه، دوره رضا شاه، تحولات ساختار اجتماعی ایران

خلاصه ماشینی: "اگر جنبش مشروطه‌خواهی بیانگر تلاش گروه‌های نوپدید و اصلاح‌طلب در میاننخبگان سیاسی روحانیون،تجار و پیشه‌وران برای تغییر نهادها و رویه‌های سیاسی باشرایط و منویات جدید بود،جنبش موسوم به مشروعه‌خواهی نیز واکنش بخش‌هایی ازگروه‌های اجتماعی بود که اندک تحولات جاری را تهدیدی نسبت به موقعیت وارزش‌های ثانوی و مألوف خود دانسته و آینده این تحولات را خطرناک می‌شمردند. همچنین آن بخش از نخبگانحاکم-به ویژه شاه و درباریان-که برقراری مشروطیت و تشکیل مجلس را منافیشکل موجود سلطنت و حکومت خود می‌دانستند و اقشاری از جمعیت شهری که نسبت به تحولات و مناقشات سیاسی و ایدئولوژیک ناشی از جنبش مشروطیت،و پیامدهایآن،به لحاظ اعتقادی و مذهبی بدبین شده بودند به حمایت از این جنبش برخاستند. خدمات و صنایع جدید شهری نیز در این دوره بخش مهمی از صنایع و تجارت(به‌ویژهتجارت خارجی)تحت مالکیت و کنترل دولت بود،اما بنگاه‌ها و کارخانه‌های خصوصینیز رشد قابل ملاحظه‌ای یافتند. طبقه کوچکی از سرمایه‌داران بزرگ جدید که در دهه قبل شکل گرفتهبود،گرچه از لحاظ کمی گسترش زیادی پیدا نکرد و همچنان به گروه کوچکی ازسرمایه‌داران و ثروتمندان قدیمی در لایه کوچکی از خانواده‌های سلطنتی و یا عناصرمرتبط با محافل قدرت(دربار)و مدیران سطح بالای مؤسسات دولتی محدود ماند؛اماحجم سرمایه و تنوع سرمایه‌گذاری‌های آنها در این دوره به سرعت رشد کرد. گرچه سابقه تشکل‌های صنفی و فعالیت‌های سیاسی درمیان کارگران شهری زیاد بود(به‌ویژه در دهه‌های 30-1320)؛اما در سال‌های مزبور،دولت شدیدا این تشکل‌ها و فعالیت آنها را محدود کرد و تحت کنترل خود درآورد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.