Skip to main content
فهرست مقالات

چند نکته درباره ی «بوف کور»/ به مناسبت پنجاهمین سال درگذشت صادق هدایت

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : بوف کور، هدایت، داستان، راوی، کافکا، خواب، روان، گوینده، خواننده، سال درگذشت صادق هدایت

خلاصه ماشینی: "آن‌که در راستای این اندیشه گامی فراتر نهیم،لحظه‌ای چند درنگ و برای بار دیگر اثر هدایت را مرور می‌کنیم: در آغاز داستان با مردی روبه‌رو می‌شویم که در اتاقش نشسته و سرگرم نقاشی روی جلد قلمدان است. اما افزون بر آن باید به پرسش‌ مهم دیگری نیز پاسخ گفت:زنی که گوینده(چه در بخش نخست و چه در پاره‌ی دوم)نمی‌تواند با او بیامیزد کیست؟ فروید،روانکاو بزرگ سده‌ی ما،پاسخ این پرسش را نزدیک به یک سده‌ی پیش داده است: مادر او. آیا علوی قصد داشته است که در اثر خود قرینه‌ای(دست‌کم درموردی ویژه)برای داستان دوست‌ نویسنده‌اش بیافریند؟ اثیری،یعنی به زیبایی مطلق،دست یابد«زیرا تنها این تصویر است که در نظر او جاودانه است)، اما سرانجام شکست می‌خورد و سرخورده و ناکام به دنیای«رجاله»ها روی می‌آورد:«من پیرمرد خنزرپنزری شده بودم. توجه به این نکته و نکته‌های مشابه دیگر نشان‌ می‌دهد برای هدایت به هیچ رو مهم نبوده است که بین اجزای داستانش تجانس منطقی وجود ندارد،همچنان‌که برای او شاید محتوای قصه نیز در کنار اندیشه‌هایی که مایل به طرح آن‌ها بوده‌ است،جنبه‌ای به نسبت فرعی دارد. این موضوع چه چیزی را نشان می‌دهد؟ نکته‌ی یادشده نشانگر آن است که هدایت پای‌بند رعایت دستورزبان(با معیارهای مشخص و به نسبت دقیق)نیست،بلکه در داستان او(که واقعیت و خیال چنان باهم درآمیخته‌اند که جدا کردن آن‌ها از هم به سادگی ممکن نیست)نمی‌تواند زمان واحدی-حتا از نظر دستوری-وجود داشته باشد. آیا هدایت با استفاده از این نشانه-که در مسیر کلام خلل ایجاد می‌کند-به‌گونه‌ای غیرمستقیم قصد داشته است از طریق زبان نیز ویژگی‌های روانی و جهان ذهنی قهرمان داستان خود را نشان دهد؟1 از ویژگی‌های«بوف کور»یکی هم شیوه‌ی توصیف است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.