Skip to main content
فهرست مقالات

تاریخچه علم جغرافیا در اسلام

نویسنده:

(3 صفحه - از 36 تا 38)

کلید واژه های ماشینی : جغرافیایی، اطلاعات، اسلام، علم جغرافیا در اسلام، تاریخچۀ علم جغرافیا، زمین، علم، تألیف، کتاب، تاریخ

خلاصه ماشینی: "اقدام او برای نام بردن 4350 شهر معروف و بیان مشخصات معادنموجود در دویست کوه در کنار شرح اوضاع و احوال اجتماعی و اقتصادی مردم آنروزگار در واقع کتاب او را به مهم‌ترین اثر در جغرافیایی طبیعی و انسانی اقتصادی(تا زمان ظهور دانشمندان مسلمان)تبدیل کرد. (4) پیش از آنکه به بیان کوششهای دانشمندان مسلمان در علم جغرافی بپردازیم،دلایل توجه آنان را به این علم مورد توجه قرار دهیم: الف)درست است که جغرافیا به عنوان یک علم پس از ترجمۀ آثار یونانی موردتوجه مسلمان قرار گرفت،اما بی‌تردید آنان پیش از آشنایی با میراث یونان،باجغرافیا-البته نه به عنوان یک علم-سروکار داشته و آشنا بوده‌اند،زیرا اعرابپیش و پس از ظهور اسلام به تجارت اشتغال داشتند و چون بر سر راه بازرگانیشرق به غرب ساکن بودند با سرزمینهای بسیاری که در مسیر جادۀ مشهور ابریشمقرار داشتند،آشنایی یافتند. بنابراین برای روشن‌تر شدن موضوع،این آثار متنوع رابه سه دسته تقسیم می‌کنیم: الف)جغرافیای عمومی و طبیعی نخستین چهرۀ مسلمان در جغرافیا هشام بن محمد کلبی(م 206 ه‍820/ م)است که هم بدین سبب که نخستین تحقیقات را دربارۀجزیرة العرب انجام داده و هم آغازگر این علم به شمار می‌آید،از شهرت و اهمیتیخاص برخوردار است. (15) در اواخر خلافت عباسی یکی از بزرگترین جغرافی‌دانان مسلمان ظهور کرد،اویاقوت بن عبد الله حموی(م 627 ه1229/ م)است که از میان آثار جغرافیاییسدۀ هفتم مهم‌ترین کتاب یعنی دایرة المعارف بزرگی به نام«معجم البلدان«راتألیف کرد. از سدۀ هشتم به بعد توجه به جغرافیا رفته رفته رو به انحطاط نهاد و جز چند اثرجغرافیایی که توسط جغرافی‌دانان هندی ایرانی الاصل که در دربار تیموریان هندبوده‌اند و نیز برخی تحقیقات جغرافیایی ترکان مانند«مناظر العلوم»محمد عاشقو«کشف الظنون»حاجی خلیفه(م 1076 ه‍)که درآن جغرافیایی اسلامی بااروپایی مقایسه شده،آثار مهم دیگری به وجود نیامده است."

صفحه:
از 36 تا 38