Skip to main content
فهرست مقالات

پایان نامه ها و رساله های الکترونیکی: نسل جدید مدارک علمی

نویسنده:

علمی-ترویجی (16 صفحه - از 85 تا 100)

کلیدواژه ها : آموزش عالی ،کتابخانهء دیجیتالی ،تحصیلات تکمیلی ،پایان‌نامهء الکترونیکی ،رسالهء الکترونیکی ،فناوری‌ اطلاعات

کلید واژه های ماشینی : اطلاعات ،دی ،پارس ،الکترونیکی ،اف ،پارسا ،پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی ،کتابخانه‌ها ،کاربران ،حفاظت ،دیجیتالی ،فناوری اطلاعات ،منابع اطلاعاتی ،ورد ،آرشیو ،دانشجویان ،فایل‌های ،نسل جدید مدارک علمی ،قالب ،پایگاه اطلاعات ،تولید ،آموزش ،حقوق پدیدآورندگان ،اطلاعات پارسا ،دانشگاه ،آموزش کاربران ،دست‌رسی ،منابع اطلاعات الکترونیکی ،پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ،اطلاعات و ارتباطات

پایان‌نامه‌ها و رساله‌های الکترونیکی،نسل جدیدی از مدارک علمی محسوب می‌شوند که‌ دیجیتالی‌زاد هستند و تمامی مراحل تهیهء آنها از مفهوم‌سازی و نوشتن گرفته تا آرشیو و مجموعه‌سازی و سازماندهی،همه به صورت الکترونیکی و بدون دخالت ابزارهای چاپی انجام‌ می‌شود.این مدارک نتیجهء کاربرد وسیع فناوری اطلاعات و ارتباطات در حوزهء اطلاع‌رسانی‌ و ارتباطات علمی هستند،به همین دلیل نیز اقبال روزافزونی در میان دانشگاه‌های جهان‌ نسبت به این مدارک دیده می‌وشد.ماهیت دیجیتالی این منابع سبب شده است مسائل مربوط به آنها مانند تولید،حفاظت و نگهداری،دسترسی،و حقوق پدیدآورندگان جدا از همتایان‌ چاپی مورد توجه قرار گیرد.ازاین‌رو،در این مقاله پس از تعریف این مدارک و ارائهء چرخهء حیاتشان،مزایای آنها بیان می‌شود.در ادامه نیز ابعاد گوناگون پایان‌نامه‌ها و رساله‌های‌ الکترونیکی شامل کاربرد چندرسانه‌ای‌ها،حقوق پدیدآوردندگان،دسترسی،حفاظت،قالب‌های‌ نشر،آموزش کاربران،و تأثیر آنها بر کتابخانه‌ها به‌طور مشروح بحث خواهد شد.

خلاصه ماشینی:

"اهمیت این مدارک و محدودیت‌های شکل‌ چاپی آنها در ارائه و دسترسی(26:1-9) منجر به پیدایش شکل الکترونیکی آنها در سال‌های اخیر با عنوان پایان‌نامه‌ها/رساله‌های‌ الکترونیک‌4(پارسا)5شده است. پارسا که حاوی نتایج پژوهش یک‌ دانشجوی تحصیلات تکمیلی و از لحاظ محتوا شبیه به نمونهء چاپی خود است(25)، دیجیتالی‌زاد7محسوب می‌شود و ارائه، دسترسی،و آرشیو آن از ابتدا به صورت‌ الکترونیکی امکان‌پذیر است(26:1-9)؛ اگرچه اغلب این مدارک تنها به شکل متنی‌ ارائه می‌شوند،اما رسانه‌های الکترونیکی‌ قابلیت‌هایی دارند که می‌توانند ویژگی‌های‌ چندرسانه‌ای،پویانمایی،و تعاملی را در پارسا فراهم آورند(4). ورود فرامتن و فرارسانه‌ در پارسا سبب پیدایش نسل جدیدی از این‌ محمل‌های اطلاعاتی شده که بر توانایی‌ها و قابلیت‌های آنها افزوده و ساختاری غیر خطی‌ را به وجود آورده است که می‌تواند افکار و مطالب بسیار پیچیده را به کمک عناصر متنی‌ و غیر متنی به صورت چند وجهی ارائه کند (6:221-227). یکی از علل افزایش تقاضا برای پارسا آن است که این مدارک در دسترسی همیشگی جامعهء عظیمی از کاربران‌ در داخل و خارج از دانشگاه در هر ساعت از شبانه‌روز هستند،درحالی‌که برای نسخه‌های‌ چاپی چنین امکانی وجود ندارد. حفاظت و دسترسی نیز یکی از چالش‌های‌ عمدهء برنامه‌های پارسا محسوب می‌شود،زیرا از طرفی هدف اصلی پارسا امکان دسترسی‌ همگانی به پژوهش‌های دانشجویان در سراسر دنیاست و از سوی دیگر حفاظت و نگهداری‌ از این منابع به برنامه‌ریزی منسجم و بلندمدت‌ نیاز دارد. از آنجا که پارسا مدرکی است که از همان ابتدا به شکل دیجیتالی تولید می‌شود و نسخهء چاپی پشتیبانی برای آن وجود ندارد، برنامه‌های حفاظت از آنها از اهمیت فراوانی‌ برخوردار بوده و نیاز به دقت فراوانی دارند (18:319-329؛24:61-72)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.