Skip to main content
فهرست مقالات

بررسی نظریه کلامی فخر رازی و علامه طباطبایی درباره رؤیت خدا

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (14 صفحه - از 65 تا 78)

کلیدواژه ها : رؤیت ،علامه طباطبایی ،واجب الوجود ،ابصار ،فخررازی ،جسمانیت

کلید واژه های ماشینی : رؤیت ،خدا ،رؤیت خدا ،فخر رازی و علامه طباطبایی ،علامه طباطبایی ،بررسی نظریه کلامی فخر رازی ،خداوند ،رؤیت خداوند ،فخر رازی ،رؤیت خداوند در روز قیامت ،روز قیامت ،جواز رؤیت خداوند در روز ،کلامی ،عدم جواز رؤیت ،امامیه ،دیدگاه فخر رازی از مفسران ،جواز رؤیت ،ابصار ،جواز رؤیت ذاتی خداوند ،مفسران ،جسمانیت ،مدح ،جسمانی ،عدم جواز رؤیت جسمی خداوند ،عدم جواز رؤیت خداوند ،بصری ،ذات ،رؤیت بصری خداوند ملازم ،روایات ،لاتدرکه الابصار

از جمله مباحث کلامی، رویت خداوند متعال، به ویژه در روز قیامت می‌باشد که امامیه، اشاعره و معتزله در خصوص آن دچار اختلاف نظر هستند؛ امامیه بر عدم جواز رؤیت و در مقابل اشاعره، بر جواز رؤیت خداوند در روز قیامت معتقدند؛ از جمله دلائل هر یک از آنها استدلال بر آیه « لاتدرکه الابصار » است. در این مقاله دیدگاه کلامی هر یک بررسی شده و ضمن بیان نظر علامه طباطبایی، مفسر بزرگ معاصر امامیه در خصوص عدم رؤیت، به نقد دیدگاه فخر رازی از مفسران بزرگ اشاعره پرداخته شده و بیان شده که رؤیت بصری خداوند ملازم با جسمانیت و جهت و حیز دار بودن خداوند است و منافات با مبانی واجب الوجود و تجرد ذات دارد.

خلاصه ماشینی:

"بررسی روایات جواز رؤیت در روز قیامت به نظر می‌رسد از جمله مستندات مهم دیدگاه رؤیت خدا در روز قیامت، برخی از روایاتی باشد که در مصادر روایی اهل سنت، بیان گردیده و سبب شده در خصوص برخی از آیات، از جمله آیه: >لاتدرکه الأبصار، رویکرد فهم آیات هم بر مفهوم آن روایات صورت گیرد در حالی که با بررسی روایات مذکور، اثبات رؤیت جسمانی خداوند به استناد آنان نیز محقق نمی‌شود و مهم‌ترین آنها روایات ذیل است که فخر رازی به آن‌ها استناد می‌کند: « عن جریر قال کنا جلوسا عند النبی (ص) فنظر الی القمر لیلة، لیلة البدر فقال: انکم سترون ربکم کما ترون هذه القمر لا تضامون فی رؤیته » جریر نقل می‌کند که در شبی خدمت رسول اکرم بودیم، حضرت نگاه به ماه نمود در شب نیمه و فرمود به زودی شما خداوند را آن‌چنان که این ماه را به خوبی می‌بینید او را نیز بدون هیچ سختی و ناراحتی خواهید دید. (ابن ابی الحدید: 1407، 4/43؛ نجمی: 1379، 78) نتیجه پس از بررسی دیدگاه فخر رازی و علامه طباطبایی در خصوص نظریه کلامی برخواسته از آیه: >لاتدرکه الأبصار معلوم گردیده که خداوند در آیه مذکور در مقام مدح خود به نفی کلی رؤیت الهی می‌پردازد و اثبات آن نقص برای خداوند متعال می‌باشد؛ زیرا خداوند از هر نقصی مبرا است؛ دیدگاه فخر رازی بر نفی عموم، صحیح نبوده بلکه آیه طبق نظر مفسران امامیه از جمله علامه طباطبایی در مقام عموم نفی است و الفاظ و عبارات آیه درصدد تنزه ذات از هر گونه نقص و محدودیت و تجسم می‌باشد و روایات مطرح شده در خصوص رؤیت خداوند در روز قیامت، مستند نیست بلکه معارض با روایات مستفیض دال بر عدم رؤیت جسمانی خداوند است و تنها رؤیت به معنی حصول علم و رؤیت درونی که همان اعتقاد بر وجود است، ممکن می‌باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.