Skip to main content
فهرست مقالات

نوآوری های ابن سینا در علم النفس

نویسنده:

علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (38 صفحه - از 53 تا 90)

کلیدواژه ها :

عقل ،تعقل ،نفس ،ذهن ،تجرد ،عقل فعال ،علم­النفس ،روان­شناسی ،فراروانشناسی ،جاودانگی (بقا) ،رابطة نفس و بدن ،نبوات

کلید واژه های ماشینی : نفس، ابن‌سینا، ارسطو، بدن، علم النفس، عقل، جسم، حس، تخیل، ادراکات

نگرش ارسطو به نفس و بدن بر دیدگاه او دربارة اجسام، یعنی ماده و صورت مبتنی است، اما حرکت، تغذیه، تخیل و تعقل را که انواع حیات هستند از اعمال نفس بر می شمرد تا تفاوت آن را با دیگر صورت‌ها بیان کند. نگاه متفاوت ابن سینا به مسأله مادی یا مادی نبودن نفس و نسبت آن با جسم، بقا یا فنای نفس پس از بدن، به ضمیمة نوآوری‌های او در مباحثی چون اثبات وجود نفس، ماهیت ذهن، ادراکات حسی، حس باطن، قوای عقلی، تعامل نفس و بدن، نسبت عقل فعال با عقل انسانی، مسائل فراوان علم نبوات و رابطة آنها با ماهیت و کارکرد نفس و ده­ها مسئله دیگر، باعث شد تا او نفس­شناسی را جدا از مجموعه علوم طبیعیات به طور مستقل مطالعه کند و در حقیقت، علم النفس را از نو، برپایه‌های متفاوت با دیدگاه ارسطو، بنیان نهد و تدوین نماید.

خلاصه ماشینی:

"نگاه متفاوت ابن سینا به مسأله مادی یا مادی نبودن نفس و نسبت آن با جسم، بقا یا فنای نفس پس از بدن، به ضمیمة نوآوری‌های او در مباحثی چون اثبات وجود نفس، ماهیت ذهن، ادراکات حسی، حس باطن، قوای عقلی، تعامل نفس و بدن، نسبت عقل فعال با عقل انسانی، مسائل فراوان علم نبوات و رابطة آنها با ماهیت و کارکرد نفس و ده­ها مسئله دیگر، باعث شد تا او نفس­شناسی را جدا از مجموعه علوم طبیعیات به طور مستقل مطالعه کند و در حقیقت، علم النفس را از نو، برپایه‌های متفاوت با دیدگاه ارسطو، بنیان نهد و تدوین نماید. ( ارسطو: 1369،1(پاورقی مترجم)) اما ابن سینا در ابتدای فن ششم طبیعیات می‌گوید: وقتی ما شناختیم که نفس کمال است، با آن تعریفی که به طور مفصل دربارة کمال گفتیم، آن­گاه ماهیت نفس را هنوز نشناخته ایم، بلکه نفس بودن نفس را شناخته­ایم؛ زیرا نام نفس نه از جهت جوهریتش بلکه از آن نظر که مدبر بدن است و با آن مقایسه می‌شود، بر نفس اطلاق می‌شود و به همین دلیل است که در تعریف نفس، بدن وارد می‌شود ... ( ارسطو: 1369،1(پاورقی مترجم)) اما ابن سینا در ابتدای فن ششم طبیعیات می‌گوید: وقتی ما شناختیم که نفس کمال است، با آن تعریفی که به طور مفصل دربارة کمال گفتیم، آن­گاه ماهیت نفس را هنوز نشناخته ایم، بلکه نفس بودن نفس را شناخته­ایم؛ زیرا نام نفس نه از جهت جوهریتش بلکه از آن نظر که مدبر بدن است و با آن مقایسه می‌شود، بر نفس اطلاق می‌شود و به همین دلیل است که در تعریف نفس، بدن وارد می‌شود ..."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.