Skip to main content
فهرست مقالات

تعریف و تقسیم فقه

نویسنده:

ISC (16 صفحه - از 99 تا 114)

کلید واژه های ماشینی : فقه، احکام، دین، تعریف و تقسیم فقه، اجتهاد، علم، فقهاء، تقسیم، اسلامی، عبادات

خلاصه ماشینی: "(1)ظاهر آن است که غرض از«اصطلاح»که در کتاب معالم الدین و برخی‌ کتب دیگر آمده است،«اصطلاح فقهاء»میباشد،زیرا معنی مذکور،معنی شرعی نیست، تا لفظ«حقیقت شرعیه»باشد،لیکن«تفقه در دین»در آیه نفر(توبه 123)،و نیز در اخبار،بر«معرفت احکام شرع»اطلاق شده است. و ثانیا فرض دوم را اختیار کرده و میگوئیم که غرض از«الاحکام‌ کل آنها است چنانچه ظاهر لفظ،هم این است،زیرا«جمع محلی به لام‌ باتفاق اصحاب مفید عموم است‌1و بنابراین احتمال در رفع اشکال میگوئیم: علم به معنای،تهیأ و اقتدار و ملکه‌ایست که شخص بدانوسیله بر استنباط احکام از ادله،توانا میگردد و اطلاق علم بر«تهیأ»در عرف،شایع و متداول است،مثلا وقتی میگویند که فلان کس«نحو»را میداند، غرض آن نیست که نسبت به همهء جزئیات مسائل آن حضور ذهن و علم‌ فعلی دارد بلکه منظور،ملکهء آگاهی از مسائل نحو است‌2. جواب:در پاسخ این اشکال،وجوهی گفته شده است: از جمله اینکه غرض از علم،«ظن»یا«اعتقاد راجح»است که‌ (1)معالم الدین،شیخ حسن بن شهید ثانی،منشورات رضی قم ص 106، قوانین الاصول،میرزا ابو القاسم قمی،اسلامیه،1378 هـ ق،ج 1 ص 197. در این تقسیم‌بندی چنانکه ملاحظه میشود فقهاء عظام،عبادات‌ را بر معاملات مقدم داشته‌اند زیرا که اهمیت امور دینی بیشتر است و معاملات را بر مناکحات مقدم داشته‌اند چون نیاز انسان بدان بیشتر میباشد (1)ابو القاسم نجم الدین جعفر بن حسن بن سعید الحلی. ج-محدث کاشانی ره‌2مباحث فقه را به دو فن تقسیم کرده است‌ بدین صورت:فن العبادات و السیاسات»،«فن العادات و المعاملات»در فن‌ نخست پس از ذکر عبادات(صلوة،زکوة،خمس،صوم،حج)به بیان‌ عنوان«حسبه»پرداخته و در ضمن آن مباحث،حدود جهاد،قصاص، دیات،احکام و شهادات را مورد بحث قرار داده و در فن دوم،عقود و ایقاعات(نکاح،طلاق تجارات،زراعات،اجارات،دیون،ضمانات،رهون، امانات و سایر مسائل مربوطه را آورده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.