Skip to main content
فهرست مقالات

داستان های کوتاه در چشم انداز

علمی-پژوهشی (وزارت علوم) (20 صفحه - از 77 تا 96)

کلید واژه های ماشینی : انسان، جهان، شریعتی، چوبک، دین، اسلام، کسروی، داستان کوتاه، خدا، طبیعت

خلاصه ماشینی: "در نظر چوبک،مهار جهان در دست قوای طبیعت است و آدمی به فرمان سایقه‌ها و غرایز خویش است؛مذهب،اخلاقیات اجتماعی و ایدئولوژی دولت پهلوی بر همین اساس عمل می‌کند: همهء آنها روش‌هایی هستند برای سرپوش گذاشتن بر انگیزه‌ها و اعمال فرد و توجیه آنها. چون،هرگاه کسی قرآن را اثری نمادین تلقی کند و فهم آن را در چارچوب‌ تاریخ قرار دهد و توانائی عقلانی فرد را مشروط بداند و انسان را در مرکز عالم جایگزین‌ سازد و اسلام را به عنوان ایدئولوژی سیاسی یا جز آن تفسیر کند،هر قدر هم دربارهء پایهء غیراسلامی روش‌های به‌کاربسته جانب احتیاط را نگه دارد،مآلا کارش به آنجا خواهد کشید که مفهوم دین ال?هی و حاصل وحی را که فراتر از زمان و مکان باشد نفی‌ کند. در بیشتر آثار آل احمد (چنان‌که در داستان‌های کوتاه«جاپا»و«سنگی بر گوری»وهم در خسی در میقات)،انسان‌ قادر به انتخاب یکی از دو راه است:می‌تواند در جامعه جذب و مستحیل شود و کورکورانه پیرو سنت‌های آن گردد و،با این انتخاب،هویت فردی خود را از دست بدهد؛ هم می‌تواند با محیط به چالش و هماوردی درآید،با فاصله‌گیری از آن و با ذهنیت‌ انتقادی با آن رابطه برقرار سازد و از این راه هویت شخصی خود را حفظ کند،اما یگانگی خود با خاستگاه خویش را گم کند(این دوگانگی و دوپارگی در«گلدسته‌ها و فلک»،یکی از آخرین آثار آل احمد،برملا شده‌است). اما،از میان این چهار نویسنده،چوبک‌ یگانه کسی است که مذهب و اخلاق و ایدئولوژی را پوشش ریاکارانه‌ای برای پنهان‌ داشتن غریزهء مبتنی بر طبیعت انسان نشان می‌دهد و به پدیده‌های اجتماعی و فرهنگی و تاریخی به حیث پیش‌شرطهای هویت انسانی توجهی ندارد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.