Skip to main content
فهرست مقالات

جامعیت، پاسخ گویی و وحدت آفرینی در دعوت نبوی

نویسنده:

(15 صفحه - از 4 تا 18)

کلیدواژه ها : وحدت ،اسلام ،عقلانیت ،فضیلت ،جامعیت ،پاسخ‌گویی ،فطر

کلید واژه های ماشینی : اسلام ،جامعیت ،دین ،وحدت ،خاتمیت ،شریعت اسلامی ،تکامل ،جامعیت اسلام ،دین اسلام ،اقتضای تکامل تدریجی دین ،پاسخ‌گویی ،قلمروهای ،فطرت ،اندیشه‌ی اسلامی ،فضیلت ،اقتضای پاسخ‌گویی جامع ،وحدت آفرینی در دعوت نبوی ،گرایش ،کمال ،ذاتی ،پاسخ‌گویی و وحدت آفرینی ،قوانین ،اقتضای خاتمیت اندیشه‌ی اسلامی ،پیامبر ،مرامنامه‌ی عملیاتی وحدت انسانها ،خاتمیت و قرار گرفتن دین ،گرایش و اقتضای خاتمیت شریعت ،طرح جامع کمال انسانی ،گرایش به دین وحدت ،قرار گرفتن دین اسلام

اندیشه‌ی اسلامی،طرح جامع کمال انسانی است.جامعیت و فراگیری در اسلام،امری ذاتی و اقتضای تکامل تدریجی دین است که در آخرین حلقه‌ی‌ تکاملی دین قرار دارد و بدین سبب عنصر خاتمیت،ویژگی ممتاز شریعت‌ اسلامی است.خاتمیت و قرار گرفتن دین اسلام در آخرین سلسله‌ی تکاملی، اقتضای پاسخ‌گویی جامع به همه‌ی نیازهای انسانی را دارد.بشر هم،به حکم‌ فطرت،همواره به دین احساس نیاز نموده و این نیاز در درون جان انسان‌ نهفته است.انسان‌ها در گرایش به دین وحدت دارند و دین هم مرامنامه‌ی‌ عملیاتی وحدت انسانها در آیینی واحد و مسیری یگانه است. دین خاتم باید در تمام عرصه‌ها و ساحت‌های وجود انسانی دخالت نموده‌ باشد تا بتواند انسانی را که در عالم صغیر است به سوی همه‌ی فضیلت‌های‌ نهفته در جانش راهبری نماید.به همین جهت دین،تبیان همه‌ی امور است و در همه‌ی شؤون با نقشه‌های عقلانی و کامل مداخله نموده است.لذا در قلمروهای معنوی،سیاسی،اقتصادی،حقوقی،اخلاقی،فکری و معرفتی و سایر قلمروهای دیگر مداخله نموده است و فلسفه‌ی آن،برکشیدن انسان‌ است.در همین راستا ره‌آوردهایی تاریخی،به‌عنوان شاهد و نمونه ذکر گردیده است.در اسلام،قوانینی جاودانه وجود دارد که خاصیت تحرک و پویایی را به اندیشه اسلامی می‌دهد. خصلت جامعیت اسلام،اقتضا دارد که به همه‌ی نیازهای حقیقی انسان در قلمروهای یاد شده پاسخ بدهد.اسلام،در حکم«کاتالوگ»و نظام‌نامه‌ی‌ زیست انسانی است؛سیستمی است پویا،مترقی،پاسخ‌گو و رهایی‌بخش.راز پاسخ‌گویی اسلام را باید در انطباقش با فطرت و نیازهای اصیل آدمی و ابتنایش بر عقلانیت و خیر و فضیلت و حقیقت محوری و الزامات باطنی از ناحیه‌ی مکلفان دانست،که همین جنبه‌ها،راز جاودانگی شریعت اسلامی هم‌ هستند. اسلام،با همین خصلت‌ها،آیین وحدت انسان‌هاست.اسلام،اختلاف ادیان‌ را رد نموده و عملیاتی شدن آن در سطح امت اسلامی را آرمانی الهی‌ می‌داند و آن را رمزی بزرگ بر موفقیت‌های مسلمین می‌شمارد.

خلاصه ماشینی:

"این‌ مهم،اقتضای خاتمیت اندیشه‌ی اسلامی است که پیامبر اعظم صلی الله علیه و اله،به‌عنوان ختم‌ دهنده‌ی سلسله‌ی نبوت‌ها،شریعتی ناظر بر همه‌ی ابعاد وجودی انسان تا پایانه‌ی‌ زیست انسانی در گستره‌ی خاک را به بشریت اهدا فرموده و منتی سترگ بر جوامع بشری نهاده است. لازمه‌ای از جامعیت اسلام از جمله لوازم جامعیت اسلام،ورود اندیشه‌ی اسلامی در قلمروهای مختلف‌ موردنیاز انسان،جامعه و حکومت است؛قلمروهای ضد اخلاقی دین اسلام، همه‌ی ابعاد روحی،مادی و معنوی وجود انسانی است. ره‌آوردهای تاریخی جامعیت اسلام با خصلت جامعیت و نیز سماحتی که در جوهر اندیشه‌ی اسلامی وجود دارد، اندیشه‌ی اسلامی انتشار دعوت و آموزه‌های خویش را بر پایه‌ی زور و شمشیر قرار نداده است،بلکه همواره تأکید دارد که پیامبر صلی الله علیه و اله و پیروان اندیشه‌ی‌ اسلامی،این اندیشه را با دعوت مبتنی بر حکمت و موعظه‌ی حسنه انتشار دهند و آن را عالم‌گیر نمایند. آیا ورود آنها به اسلام نتیجه‌ی شمشیر بوده یا نتیجه‌ی جامعیت و سماحت‌ جوهری دیانت اسلامی؟ این واقعیات تاریخی می‌نمایاند که اسلام با چهره‌ی جامع و سماحت ذاتی که‌ دارد،باعث شده که گروه‌ها و فرقه‌ها و پیروان ادیان دیگر،به آن گرایش یابند، زیرا طرفداران ادیان دیگر وقتی ماهیت دین خود را با اسلام مقایسه می‌کردند، جامعیت درونی اسلام سبب می‌شد که قضاوتی عقلانی کنند و اسلام را به‌عنوان‌ جامع‌ترین مسلک برگزینند. اسلام،حامل پیامی است از ابدیت،خطاب به آنچه که در انسان جاودانه و ابدی است،و به همین سبب برای خود هیچ‌گونه محدودیتی در زمان و مکان‌ نمی‌شناسد و علاوه‌براین،بنابر مشیت الهی،از چنان خصوصیتی برخوردار است که بشر را قادر می‌سازد تا در هر شرایط و دنیایی که قرار گرفته باشد، بتواند از اسلام پیروی کند و از تعالیم آن بهره‌مند شود(نصر،1380، 85)."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.