Skip to main content
فهرست مقالات

سیره ی دعوت نبوی از منظر فلسفه ی سیاسی

نویسنده:

(28 صفحه - از 157 تا 184)

کلیدواژه ها : عدالت ،جامعه ،قدرت ،حکومت ،حق ،مشارکت ،جماعت ،فلسفه‌ی سیاسی و استراتژی

کلید واژه های ماشینی : پیامبر اکرم ،پیامبر ،فلسفه‌ی سیاسی ،دعوت ،اسلام ،دعوت نبوی ،فلسفه‌ی سیاسی اسلام ،قدرت ،حکومت ،فلسفه‌ی سیاسی پیامبر ،فلسفه‌ی سیاسی پیامبر اکرم ،سیره‌ی دعوت نبوی ،فلسفه‌ی سیاسی دعوت نبوی ،خدا ،حاکمیت ،منظر فلسفه‌ی سیاسی ،جامعه ،تفکر سیاسی و فلسفه‌ی سیاسی ،دعوت نبوی از منظر ،اعمال سیاسی پیامبر ،امت ،مقوله‌ی ،حق ،دعوت پیامبر اکرم ،اطاعت ،آغاز تبیین فلسفه‌ی سیاسی اسلام ،پیامبر گرامی اسلام ،ترابط فلسفه‌ی سیاسی ،حاکم ،دعوت پیامبر

پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و اله،با تبیین نظریات ملهم از وحی و با عمل فعال سیاسی‌ خویش،بنیاد تفکر سیاسی و فلسفه‌ی سیاسی اسلام را پی‌ریزی نمود.آغاز تبیین فلسفه‌ی سیاسی اسلام را،که بعد در قالب فلسفه‌ی سیاسی منسجمی‌ مطرح شد،باید در حیات نورانی پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله جستجو نمود. فلسفه‌ی سیاسی،بر سه محور تمرکز دارد؛قدرت،حکومت،جامعه.در این‌ نوشتار به تبیین دیدگاه‌ها و اعمال سیاسی پیامبر صلی الله علیه و اله در حوزه‌های سه‌گانه‌ پرداخته شده است. در آغاز،ترابط فلسفه‌ی سیاسی با معرفت سیاسی توضیح داده شد و سپس‌ معرفت پیامبر صلی الله علیه و اله از مقولات سه‌گانه‌ی مذکور مورد بحث قرار گرفته است. در مقوله‌ی قدرت،پیامبر صلی الله علیه و اله از شکل‌های قدرت و نحوه‌ی کاربرد آن‌ اطلاع دقیق دارد.فلسفه‌ی قدرت،در دعوت نبوی،فلسفه‌ی تعالی انسان و فلسفه‌ی خدمت به بشر است.قدرت،به دست گرفتن منابع سه‌گانه‌ی‌ جمعیت،قدرت اقتصادی و قدرت نظامی است که تا اواخر عمر شریف‌ پیامبر صلی الله علیه و اله،این منابع سه‌گانه در اختیار ایشان صلی الله علیه و اله قرار گرفتند.در فلسفه‌ی‌ سیاسی پیامبر صلی الله علیه و اله،اطاعت از جایگاهی بلند برخوردار است و لذا آن را نهادینه ساخت و آن را ابزاری برای پاسخ به سه سؤال کلیدی قرار داد. چه کسی قدرت را اعمال می‌کند؟چگونه؟و در چه راهی؟این سه سؤال‌ بنیادی را پیامبر صلی الله علیه و اله با عامل وحی و با جذب توده‌های مسلمان به خوبی پاسخ‌ داد و فلسفه‌ی سیاسی روشنی را در تاریخ تنظیم نمود.به نفی قدرت‌های‌ شیطانی اهتمام ورزید و با در دست گرفتن قدرت،آن را در راه حق هزینه‌ کرد. ویژگی‌های چندی،همچون امانت بودن،فلسفه‌ی اقامه‌ی حق،وسیله‌ای‌ برای تثبیت مکارم اخلاق و ابزاری برای اصلاحات و وسیله‌ای برای رفع‌ آلام محرومین و...از خصوصیات قدرت منزه‌اند. مدل حکومتی پیامبر صلی الله علیه و اله،مدل حکومت قانون الهی با خواست مردمی است. فلسفه‌ی حکومتی پیامبر صلی الله علیه و اله،همچون دریای بی‌کران است و دارای‌ جستارهای کلیدی مهمی همچون پرتویی از حاکمیت الهی،فلسفه‌ی عدالت، حاکمیت حق و...از ارزش‌های نهادی و ذاتی حکومت‌اند. جامعه در سنت نبوی،گروهی همکیش و همگرای پویاست و خصوصیاتی‌ همچون مشارکت فراگیر،همگامی با جماعت و سازنده‌ی سرنوشت خویش، ممتاز می‌شود.استراتژی دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله در راستای تنظیم صورت تکامل‌ یافته‌ای در مقولات سه‌گانه فوق است.

خلاصه ماشینی:

"با توجه به این کلیت،هنگامی که می‌گوییم سیره‌ی دعوت نبوی از منظر فلسفه‌ی سیاسی،مراد آن است که دعوت نبوی در راستای امور سه‌گانه‌ی فوق، چه دیدگاه‌ها،راه‌کارها و روش‌هایی را ارائه نموده است؛نگاه آن حضرت صلی الله علیه و اله‌ به مقوله‌ی قدرت،حکومت و جامعه چیست و در دعوت پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله چه‌ آموزه‌هایی سمت‌گیری مطلوب قدرت را تبیین می‌کند و چه آموزه‌هایی در باب‌ حکومت و ساختار آن و شکل آن و... دعوت پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله،در مدت 23 سال‌ دوران رسالت،معطوف به همین کلیات بود و لذا قدرت الهی را شکل داد، حکومتی ربانی به وجود آورد و جامعه و امتی به سامان را تربیت کرد و این‌ها همه ماهیت معطوف به معنا را در دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله در حوزه‌ی اصول سیاسی و فلسفه‌ی سیاسی نشان می‌دهد. در فلسفه‌ی سیاسی پیامبر صلی الله علیه و اله،پاسخ این سه مقوله داده شده و دعوت خود را به گونه‌ای تنظیم کرده است که جهت‌گیری اعمال قدرت و هدف آن و این‌که چه‌ کسی قدرت را به دست بگیرد و چگونه اعمالش نماید،جهتی الهی بیابد و در میسر ایده‌ها و آرمان‌های وحیانی قرار بگیرد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله حاکم را از این جهت که حاکم جامعه‌ی اسلامی است، موظف می‌داند که خود را از مردم مخفی ندارد و از قدرت خویش برای اقامه‌ی‌ قسط و برآوردن نیازهای آنان بهره ببرد و همین مسأله در دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله، فلسفه‌ی قدرت را تشکیل داده و توضیح می‌دهد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.