Skip to main content
فهرست مقالات

سیر خرد گرایی در اندیشه اسلامی

نویسنده:

(5 صفحه - از 16 تا 20)

کلید واژه های ماشینی : عقل ،خرد ،اسلام ،خرد گرایی در اندیشه اسلامی ،سیر خرد گرایی در اندیشه ،تعقل ،قرآن ،خدا ،دین ،حکم ،تفکر ،خردگرایی ،عبادت ،خداوند ،فقه ،وحی ،انسان ،پیامبر ،کتاب ،دلیل عقلی ،قرآن مجید ،استنباط حکم شرعی ،سنت ،کشف ،منبع استنباط حکم شرعی ،حکم عقل ،عقل دلیل راه انسان ،اصول ،جامعه ،عقل دربرابر احکام شرعی

خلاصه ماشینی:

"عقل بدون وحی را می‌توان چون انسانی در غاری‌ تاریک دانست که بر دیواره‌های آن نقاشیها و اثرات‌ باستانی نهفته است و آدمی برای کاویدن بدان غار تاریک آمده است،او ممکن است با لمس کردن‌ دیوار،خطوطی را احساس کند-همانند آن مثالی‌ که مولانا پیل را در خانه‌ای تارکی ترسیم می‌کند- حال برداشتهای این انسان همراه با خطاهای بسیار خواهد بود اگر ادراکات صحیح را هم به همراه‌ داشته باشد،وحی همچون«چراغی»به راهنمایی‌ انسان می‌آید و او نیز می‌بیند آنچه را که قبلا نمی‌توانست ببیند. ارسال رسل و انزال کتب برای‌ برانگیختن خرد جوامع است و الا اگر حکم به‌ تعطیل عقل بود دیگر چه نیازی به قرار دادن این‌ غریزه در وجود آدمی بود-اما محدودیتهایی برای‌ عقل در شرع موجود است که در احادیث آمده‌ است و بعدا ذکر خواهد شد-جان‌لارک،فیلسوف‌ انگلیسی دربارهء احیای خرد توسط وحی اینگونه‌ می‌نویسد: «خدا هنگامی‌که پیامبر را ایجاد می‌کند[عقل‌] بشر را اعدام نمی‌کند او همه قوای بشر را در وضع‌ طبیعی باز می‌نهد تا یاریش دهد دربارهء الهامات‌ خود،ارزیابی کند که آیا منشاء الهی دارند یا نه؟»(2) بنابراین دستور قرآنی خردورزی علاوه‌بر احیای‌ عقل،«پرورش خرد»نیز می‌باشد. »(20) پس آنچنان که از بررسی سیر تاریخی عقل در حوزهء فقه امامیه برمی‌آید،سیر استناد به عقل یک‌ سیر صعودی بوده است و از نظر نگارنده این نه‌ به‌معنای دور شدن از اصل بلکه به مفهوم تکامل و تطابق شرع شریف اسلام با مقتضیات زمان و مکان است و اصولا چنین دینی جهانشمول در سیر تاریخی خود گنجهای سربسته‌ای دارد که‌ توسط«عقل سلیم»که خالی از هواس نفسانی‌ (به تصویر صفحه مراجعه شود)است کشف می‌شود."

صفحه:
از 16 تا 20