Skip to main content
فهرست مقالات

تذکری به گستاخی آمیخته

نویسنده:

کلید واژه های ماشینی : سعدی راه و رسم عشقبازی، شعر، شاعر، مصراع، کلیات، خواب، ارمغان، ابیات سستی، بیت سعدی، ضعف

خلاصه ماشینی: "همیشه گفته و شنیده‌ایم که«بی‌عیب و نقص‌ تنها خداست»(هرچند مرد عارفی چون لسان الغیب در همین مورد بارز آفرین بر نظر پاک و خطا پوشمان خوانده است) خود شیخ سعدی هم اشارات زیادی باین معنی دارد و حتی دربارهء کار خودش مگر نفرموده است: الا ای خردمند پاکیزه خوی‌ خردمند نشنیده‌ام عیب‌جوی‌ قبا گر حریر است و گر پرنیان‌ به ناچار حشوش بود در میان‌ تو گر پرنیانی نیابی،مجوش‌ کرم کار فرما و حشوش بپوش‌ چو خرما به شیرنی اندوده پوست‌ چو بازش کنی استخوانی در اوست‌ چو بینی پسند آیدت از هزار به مردی که دست از تعنت بدار تعنتی در میان نیست و تنها در مصراع«چنان داند که در بغداد تازی ضعف و حشوی دیده میشود و تعجب داریم که مردی چون سعدی که براستی خداوند فصاحت‌ و بلاغت است به چنین ضعفی رضا داده درصدد اصلاح برنیامده باشد. چون یار دیرینه بدینجار سید بخاطرم آمد که در«گلستان»خوانده بودم که‌ از زبان حضرت یعقوب گمشده فرزند در جواب کسی که باو میگفت «ز مصرش بوی پیراهن شنیدی» «چرا در چاه کنعانش ندیدی» فرمود: «بگفت احوال ما برق جهانست‌ دمی پیدا و دیگر دم نهانست‌ گهی بر طارم اعلی نشینیم‌ گهی تا پشت پای خود نبینیم» و همین مصراع کوتاه سعدی را که موضوع بحث است مثالی قاطع بر این گفته دانستم و نظر دوست فاضل و پاک نهاد خود آقای دکتر علی اصغر حریری‌ را(در«ارمغان»شمارهء بهمن و اسفد 1351)درست دانستم که فرموده‌اند«سعدی‌ از بس به ساده گوئی عادت دارد گاهی جمله را بسیار مختصر میگرداند»ولی در عین حال با توصیه ایشان مبنی بر اینکه میفرمایند«من می‌پندارم مراد از آن شعر این است که سعدی راه و رسم عشقبازی را چنان میداند که در بغداد زبان عربی را» نتوانستم راه موافقتی بیابم و رویهمرفته معنائی که باز هرچه باشد بیشتر بدل‌ می‌چسبد شاید چنین باشد که سعدی راه و رسم عشقبازی را چنان میداند و می‌شناسد که مردم بغداد زبان مادری خود را که همان زبان تازی باشد ولی‌ دعوائی هم ندارم و اصراری ندارم که حرف خود را به کرسی بنشانم."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.