Skip to main content
فهرست مقالات

مطالعات ایران: مفهوم امنیت در اندیشه سده های میانه

نویسنده: ؛

بهار 1385 - شماره 31 (26 صفحه - از 73 تا 98)

کلیدواژه ها : امنیت دوره‌میانه ،اندیشه سیاسی اندیشمندان مسلمان

کلید واژه های ماشینی : مفهوم امنیت ،اندیشه سیاسی ،دوره میانه ،امنیت در اندیشه ،هرج‌ومرج ،وضعیت سیاسی ،اقتداری مطلق به سلطان ،اندیشه اسلامی ،اندیشه سیاسی مسلمانان ،اندیشه‌های اسلامی دوران میانه ،جهان اسلام ،حفظ دین ،سیاست و حکومت ،اندیشه‌های سیاسی در اسلام ،دوری از هرج‌ومرج ،تاریخ میانه ،دوران میانه ،شوکت ،اندیشه دوره میانه ،نظم و امنیت ،جریان‌های فکری ،مشروعیت در اسلام ،سیاسی مسلمانان ،برداشت غالب از امنیت ،قدرت سیاسی ،امام غزالی ،تفکر سیاسی ،خلافت اسلامی ،تأمین امنیت ،وجود سلطان

وضعیت سیاسی-اجتماعی جهان اسلام در دوران میانی در شرایطی قرار گرفت که در خلال آن امنیت به اصلی‌ترین مفهوم در توجیه سیاست تغلب و استیلا تبدیل شد.در این دوره و بنا نیازهای سیاسی-اجتماعی، جریان‌های فکری متفاوتی ظهور کردند که در یک محور اساسی به هم اشتراک داشتند و آن توجیه‌گری حکومت مطلقه براساس مفهوم امنیت و ضرورت دوری از هرج‌ومرج بود.چنین دریافتی از سیاست و حکومت به حدی در مسیر افراط قرار گرفت که اصول اساسی مورد تأکید اسلام در سیاست یعنی عدالت، برابری و اخلاق کاملا به حاشیه رانده شد.اندیشمندان متعددی از نحله‌های فکری مختلف نماینده چنین تفکر سیاسی بودند.در این مقاله، ضمن بررسی زمینه‌ها و علل ظهور این وضعیت، ویژگی‌های اساسی برداشت غالب از امنیت بررسی شده و آراء برخی از اندیشمندان همچون امام غزالی، ابن ولید طرطوشی و خواجه نظام الملک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.براساس استدلال نویسنده، اندیشه اسلامی در دوره میانه چه در قالب سیاست‌نامه و چه در قالب شریعت‌نامه، با هدف برقراری نظم، اقتداری مطلق به سلطان می‌بخشید و حفظ دیانت را به عنوان یکی از وجوه مهم تأمین امنیت، در سایه این اقتدار میسر می‌دانست.بنابراین سلطان گرچه بنابر نص دین مشروع نبود؛اما به واسطه حفظ دین، از سوی علما لازم الاتباع قلمداد می‌شد.

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.