Skip to main content
فهرست مقالات

مطالعات بین الملل: درآمدی بر بنیادگرایی اسلامی

نویسنده:

ISC (24 صفحه - از 121 تا 144)

کلیدواژه ها :

حکومت اسلامی ،جامعیت دین ،بنیادگرایی مذهبی ،بنیادگرایی اسلامی

کلید واژه های ماشینی : اسلامی، بنیادگرایی اسلامی، دین، سیاسی، دین اسلام، مودودی، خدا، برقراری حکومت اسلامی، سیاست، حکومت اسلامی

در این مقاله بنیان‌های فکری«بنیادگرایی اسلامی»مورد بررسی قرار می‌گیرد.در حقیقت سئوال اصلی آن است که بنیادگرایی اسلامی چیست و دارای چه مؤلفه‌ها و گزاره‌هایی است.بنا برفرضه نویسنده بنیادگرایی اسلامی به عنوان یک ایدئولوژی، دارای مؤلفه‌ها، گزاره‌ها و بنیان‌های فکری-سیاسی خاصی است که آن را از سایر ایدئولوژی‌های رایج در قرن بیستم همچون لیبرالیسم، سوسیالیسم، ناسیونالیسم و مانند آن جدا می‌کند.بنیادگرایی اسلامی به رغم تعدد و تنوع‌اش در عرصه نظر و عمل در دنیای اسلام، بنیان‌های فکری و سیاسی مشترکی دارد که عبارتند از:جامعیت و شمولیت دین اسلام؛پیوند میان دیانت وسیاست؛لزوم بازگشت به اصول و مبنای دین اسلام؛برقراری حکومت اسلامی؛و عمل‌گرایی و داشتن برنامه و راهبرد علمی برای گذار از وضع نامطلوب غیراسلامی به وضع مطلوب اسلامی به این معنا نویسنده بنیادگرایی را متردف با«الاصولیه»در برداشت اسلام‌گرایانی چون یوسف قرضاوی، راشد الغنوشی و حسن البنا می‌داند و به بررسی نسبت آن با مفاهیمی چون«بیداری اسلامی»و«اصلاح طلبی دینی»می‌پردازد.براین‌اساس بنیادگرایی اسلامی تفسیری جدید و مغایر با قرائت مدرنیته از روابط میان انسان خداوند و جامعه ارائه می‌دهد تا سعادت دنیوی و اخروی بشر را تأمین کند.

خلاصه ماشینی:

"بنیادگرایی اسلامی به رغم تعدد و تنوع‌اش در عرصه نظر و عمل در دنیای اسلام، بنیان‌های فکری و سیاسی مشترکی دارد که عبارتند از:جامعیت و شمولیت دین اسلام؛پیوند میان دیانت وسیاست؛لزوم بازگشت به اصول و مبنای دین اسلام؛برقراری حکومت اسلامی؛و عمل‌گرایی و داشتن برنامه و راهبرد علمی برای گذار از وضع نامطلوب غیراسلامی به وضع مطلوب اسلامی به این معنا نویسنده بنیادگرایی را متردف با«الاصولیه»در برداشت اسلام‌گرایانی چون یوسف قرضاوی، راشد الغنوشی و حسن البنا می‌داند و به بررسی نسبت آن با مفاهیمی چون«بیداری اسلامی»و«اصلاح طلبی دینی»می‌پردازد. ابو الا علی مودودی، بنیانگذار جماعت اسلامی و مصلح دینی پاکستان نیز براین ایده است که دین اسلام، نظام جامع برای زندگی انسان‌هاست که تمام شؤون اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و علمی بشر را شامل می‌شود. آیا خداوندی که برکنار از دغدغه‌ها دردها و رنج‌های آدمی برمسند خدایی و عبودیت آرمیده، شایسته پرستیدن است‌ش؟ (27) اگر قرار است احکام و دستورهای شریعت در امور اجتماعی و سیاسی دخالت نداشته باشند، در آن صورت باید گفت چه حوزه‌ای از زندگی انسانی باقی می‌ماند که در آن به رهنمودهای خدا احساس نیاز شود؟ (28) جسن البنا، نیز در مقابل سکولارها، اظهار می‌داشت که اگر اسلام دینی معطوف به سیاست و جامعه نیست، پس چیست؟به نظر او تحدید اسلام به امور فردی و معنوی و جداکردن آن از امور اجتماعی، نکته‌ای است که تجربه جامعه اسلامی در صدر اسلام و منابع معتبر دینی یعنی قرآن و سنت، آن را تأیید نمی‌کنند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.