Skip to main content
فهرست مقالات

زمخشری و کشاف

نویسنده:

ISC (12 صفحه - از 109 تا 120)

کلیدواژه ها : قرآن ،تفسیر ،بلاغت ،زمخشری ،کشاف

یکی ازمفسران سده 6 ق محمود بن عمر زمخشری ملقب به جارالله است.او برخاسته از سرزمین‌ خوارزم و ایرانی‌زاده‌ای است که حاصل حیاتش بیش‌از 50 اثر بود.تفسیر او به نام«الکشاف عن‌ حقائق غوامض التنزیل و عیون الاقاویل فی وجوه التأویل»سبب شهرت جهانی وی گشت.این کتاب‌ به روش اجتهادی و به درخواست علمای معتزله نگاشته شده و ویژگی ممتاز آن بیان نکات بلاغی‌ آیات است. کشاف مورد توجه مفسرانی چون طبرسی قرار گرفت. زمخشری بر آن بود که اعجاز قرآن در بلاغتش نهفته و می‌گفت:مفسر باید به این علم(بلاغت)احاطه‌ کامل داشته باشد.زمخشری در این تفسیر با رویکرد کلامی،از آراء معتزلی‌اش دفاع کرده و عقل را در جهت تبیین آیات به کار گرفته،همچنین از روایات،نحو،لغت،قرائت و فقه هم بهره برده است.

خلاصه ماشینی:

"زمخشری بر آن بود که اعجاز قرآن در بلاغتش نهفته و می‌گفت:مفسر باید به این علم(بلاغت)احاطه‌ زمخشری در این تفسیر با رویکرد کلامی،از آراء معتزلی‌اش دفاع کرده و عقل را علاوه‌بر کشاف برخی از دیگر آثار او از این قرار است: همانطور که گفته شده روش تفسیری این کتاب اجتهادی است که نویسنده با رویکرد ادبی و ابن خلدون آن را بهترین تفسیر ادبی معرفی کرده است(مقدمه، فی الحدیث استفاده کرده است و مصحف ابن مسعود،ابی و مصاحف اهل شام نیز از ماخذ قراءات در کشاف است(صاوی،89-90). تفسیرش ذیل آیهء 18 سورهء توبه که نظر زمخشری را بهترین رأی دانسته است(فخر رازی،16/11). بیضاوی نیز از جمله مفسرانی است که از کشاف تأثیر پذیرفته و می‌توان گفت تفسیرش چکیده‌ای‌ هم زمخشری برای تفسیر قرآن از بلاغت استفاده کرده و رموز آیات را بدین وسیله نشان‌ (کشاف،3/63)و یا ذیل 49 زمر می‌گوید:اگر علم نظم نبود تمام این اسرار پنهان بود(همان، 2-اعتزال:بیان آراء و اندیشه‌های معتزله دومین مبنای زمخشری است وی در این کتاب تنها او معتقد است برای شناخت علوم اسلامی از جمله فقه و تفسیر نیاز به علم نحو است‌ اقامت در مکه و سفرهای متعدد به دقایق الفاظ عربی آشنا بود و در کشاف این جهت را در نظر داشته و معنای کلمه را به‌گونه‌ای که با سیاق آیه سازگار باشد تبیین کرده و در این راستا گاه‌ ابن منیر به رغم مخالفت با زمخشری دقت نظر وی را تحسین کرده است(کشاف،2/44، ابن خلدون هم کشاف را بهترین تفسیر ادبی معرفی کرده و می‌گوید:مشتمل بر شناخت لغت‌"

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.