Skip to main content
فهرست مقالات

رابطه ی عقل و علم در سیره ی نبوی (ص)

نویسنده:

ISC (14 صفحه - از 53 تا 66)

کلیدواژه ها :

عقل ،علم ،سیره‌ی نبوی ،جنبش نرم‌افزاری و تولید علم

کلید واژه های ماشینی : عقل، اخلاق، مکارم اخلاق، علم، علم در سیره‌ی نبوی، سیره‌ی نبوی ( ص )، پیامبر، اسلام، انسان، رابطه‌ی عقل و علم

از آنجا که پیامبر عظیم الشأن اسلام(ص)بنیانگذار تمدن اسلامی است،در نتیجه سیره‌ی‌ ایشان می‌تواند شاخص اصلی تمام نیازها و چالشهای فکری اندیشمندان باشد.در این مقاله‌ سعی شده است با استفاده از مبانی تعلیم و تربیت در سیره‌ی نبوی(ص)،رابطه‌ی عقل و علم‌ مورد بررسی قرار گیرد و در نهایت این حقیقت آشکار گردد که مهمترین و بیشترین سهم در جنبش نرم‌افزاری و تولید علم،در سیره و سنت نبوی(ص)،از آن عقل است،اگرچه شعار استراتژیک ایشان تتمیم و تکمیل مکارم اخلاق بود،اما این امر از طریق ایجاد انگیزه‌ی درست‌ و عطش سیری‌ناپذیر نسبت به علم و امید به نتیجه‌ی ریشه‌های درخت علم صورت گرفته‌ است.

خلاصه ماشینی:

"گذشته از شواهد فراوان دیگر بر این امر باید توجه داشت که کتاب گرانسنگ اصول کافی طبق فرموده‌ی مؤلف بی‌نظیرش مرحوم کلینی، بر اساس سیر منطقی تفکر و اندیشه‌ی اسلامی تبویب شده است و این کتاب در بخش عقاید،ابتدا کتاب عقل و جهل را ذکر می‌کند و بعد کتاب علم را می‌آورد و این نشان میدهد حتی در عصرهای‌ مقارن با اهل بیت(ع)چقدر جایگاه عقل مهم و اساسی بوده است که قبل از کتاب توحید و کتاب‌ الحجه و کتاب العلم،از عقل سخن به میان می‌آید و در انتها،کتاب مکارم اخلاق آورده می‌شود. این قدرت عقل است که‌ انسان را به سوی علمی دعوت می‌کند که سودمند باشد،آنهم یک سود ماندگار،و همین عقل است‌ که در مقابل علم بی‌خاصیت و یا مضر و یا فانی مقاومت می‌کند و حضرت سه خصوصیت و سه دسته‌ از علوم مفید را معرفی می‌نمایند و به نظر می‌رسد دو مورد ذکر شده‌ی(الف و ب)از مصادیق آیه‌ی‌ شریفه می‌باشد که می‌فرماید: «و یضع عنهم اصرهم و الاغلال التی کانت علیهم» (اعراف751/)؛یعنی‌ یکی از راههای اساسی تقویت عقل و در پی آن علم،زدودن غل و زنجیرهایی است که فکر و دل بشر را اسیر خود کرده و مانع رشد خرد و اندیشه‌ی آدمی می‌شوند. علت بیان«اتمام مکارم اخلاق»به عنوان فلسفه‌ی بعثت با توجه به آنچه ذکر شد اگرچه عقل محور اساسی تکامل انسان است،اما این سؤال مطرح است‌ که:«به چه دلیل پیامبر(ص)اتمام مکارم اخلاق را محور بعثت خود معرفی کردند؟»به نظر می‌رسد این‌ به آن جهت است که نمود بیرونی و عینی تکامل و تعادل عقل و ایمان و علم در یک جامعه،در مکارم‌ اخلاق آن به چشم می‌آید و ارزیابی می‌شود،بخلاف آن سه ویژگی دیگر که تشخیص رشد واقعی و مطلب آنها مشکل می‌باشد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.