Skip to main content
فهرست مقالات

یک بحث تحقیقی، ادبی و علمی مناسبت نجومی خرگوش با ماه

نویسنده:

(8 صفحه - از 385 تا 392)

کلید واژه های ماشینی : خرگوش، ماه، مناسبت نجومی خرگوش، خرگوش با ماه، داستان، ملک پیلان، جهة حرکت عقربهء ساعت، ختائیان، علم، فارسی

خلاصه ماشینی:

"بنام حیوانی مینامند بعضی از این حیوانات 28گانه اصلا در ایران نمی‌باشد و حتی‌ اسم فارسی و عربی ندارد لکن نام 12 تا ازین 28 حیوان از دیرباز بعجم رسیده‌ و آنها را(أبو نصر فراهی)علیه الرحمه مؤدب بعضی از شاهزادگان غزنوی و معاصر (ابو المعالی نصر الله)صاحب ترجمه فارسی کلیله و دمنه در رسالهء(نصاب)از روی‌ ترتیب چنین یاد میفرماید: موش و بقر و پلنگ و(خرگوش)شمار زین چار چو بگذری نهنگ آید و مار آنگاه باسپ و گوسفند است حساب‌ حمدونه و مرغ و سگ و خوک آخر کار این اسمها با کمی اختلاف در اوراق سغدیان مانویان که از شهر(طرفان) ترکستان چین(بر وزن عثمان)بدست آمده نیز موجودست و هرکدام نام یکی از سالهای دوازده‌گانه ایغوران و ترکان است و هنوز در تقویمهای ملی ما آن سنوات‌ را بعنوان(سیچقان ئیل)و(اودتیل)و(پارس ئیل)الخ قید میکنند چنانچه هذه‌ السنه(1342)سال خرگوش(توشقان ئیل)است. و(خاقانی)علیه الرحمه این مضمون را به از دیگران بیان فرماید و ضمنا اشاره کند بجهة خط رمیان از چپ براست مخالف با جهة خط مسلمانان و گوید: فلک کج‌روترست از خط ترسا مرا در بند دارد راهب‌آسا الخ‌ و(منوچهری)گوید: بنات النعش کرد آهنگ بالا بکردار کمر شمشیر هر قل‌1 (1)برخلاف اشکانیان و ساسانیان و مسلمانان که شمشیرها داشتندی و آنرا از جانب‌ چپ بکمر شمشیر بستندی یونانیان و رومیان(کتاره)یا قدارهء کوتاهی داشتند از(ریماهن) یعنی آهن مغشوش که نه فولاد بودی نه(نرماهن)و آن کتاره را ارجانب راست حمایل بستندی بقیه حاشیه در صفحهء بعد و دیگر گوید: همی برگشت گرد قطب جدی‌ چو گرد بابزن مرغ مسمن‌ بنات النفس گرد او همی گشت‌ چو اندر دست مرد چب فلاخن‌1 و این جمله اشارتست بگردش ظاهری کرهء ثوابت منجمله(بنات النعش) که جهة حرکت او از مغرب است بجنوب آنگاه بمشرق درست برعکس حرکت‌ ظاهری آفتاب که ترتیب و جهة حرکت عقربهء ساعت را از روی حرکت ظاهری‌ او معلوم نموده‌اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.