Skip to main content
فهرست مقالات

مدیریت و رهبری پیامبر اکرم (ص) در عرصه های نظامی

نویسنده:

(36 صفحه - از 5 تا 40)

کلیدواژه ها : مدیریت ،پیامبر(ص) ،مدیریت پیامبر(ص) ،مدیریت نظامی

کلید واژه های ماشینی : مدیریت ،جنگ ،بسیج ،پیامبر ( ص ) ،نظامی ،غزوه ،مدیریت و رهبری پیامبر ،سازمان ،آموزش ،سازماندهی ،رزم ،رسول‌خدا ( ص ) ،مدیریت منابع و نیروی انسانی ،رهبری پیامبر اکرم ،بسیج امکانات ،مدیریت آموزش ،استراتژیک ،محور ،عرصه‌های نظامی ،اسلام ،بسیج امکانات و منابع ،عصر پیامبر ( ص ) ،وظایف ،رهبری پیامبر ( ص ) ،عصر رسول‌خدا ( ص ) ،مدیریت استراتژیک ،مدیریت پیامبر ( ص ) ،سازمان سپاه عصر رسول‌خدا ،حرکت ،پیامبر اکرم ( ص )

مدیریت و رهبری پیامبر(ص) در عرصه‌های نظامی کمتر در معرض دید و نگاه تحلیلی محققان واقع شده است. سال پیامبراعظم(ص) فرصتی ایده‌آل برای به تکاپو و جنبش درآوردن قلمها و اندیشه‌ها پیرامون ابعاد وجودی این شخصیت عظیم‌الشأن است. آنچه معمولا از پیامبر(ص) و رهبری ایشان در ذهن خود ترسیم می‌کنیم یا نسبت به آن آشنایی داریم، تصویری یک‌بعدی و عمدتا معطوف به سیره اخلاقی و تعلیمی آن حضرت است. می‌پنداریم او صرفا رهبری معنوی است که باید اسوة حسنه باشد، پس صرفا ابعاد وجودی ایشان را در تهذیب و ساختن انسانها، هدایت بشریت به راه حق و ارشاد و وعظ منحصر و محدود می‌سازیم. این مقاله درصدد تبیین مدیریت پیامبر(ص) در عرصه‌های نظامی است. برخی می‌پندارند آن حضرت بدون هیچ استراتژی و برنامه‌ریزی مشخصی به برپایی حکومت پرداخت، با دشمنانش جنگید و صرفا به سبب ایمان و انگیزة نیروهایش و نیز امدادهای الهی به پیروزی رسید. چنین نگاهی به این شخصیت عظیم‌القدر بسیار سطحی‌نگرانه است. در این مقاله کوشیده‌ایم با پرداختن به زوایای مختلف مدیریتی آن حضرت در محورهایی چون: مدیریت منابع و نیروی انسانی، مدیریت آموزش، مدیریت سیاسی و استراتژیک و مدیریت فرهنگی، این نگاه را دگرگون و بازپیرایی کنیم.

خلاصه ماشینی:

"در قرآن کریم نیز طی آیاتی به آموزش جنگجویان مسلمان اشاره شده است، حضرت‌حق مسائلی چون: منظم کردن صفوف برای جنگ و جنگیدن با نظام صف (صف/14)، به‌کارگیری سلاح در جنگ (انفال/12)، پایداری در میدان مبارزه (انفال/45)، مانور و جنگ همگانی (انفال/15)، نحوه برخورد با دشمن (محمد/ 4،5) در هنگام جنگ و پس از آن و هشیاری و احتیاط در برابر دشمن (نساء/102) را از طریق وحی به پیامبر(ص) به عنوان مدیریت عالی نبرد تعلیم می‌دهد و آن حضرت نیز آنها را اعمال می‌کند. هدف از انجام سازماندهی در حین جنگ، تقسیم وظایف و مأموریتهای یگانها در منطقه جنگی است که آن را می‌توان هنر توزیع یگانها و امکانات نظامی توصیف کرد تا وارد ساختن ضربه کامل و قاطع به دشمن، آزادی تحرک (مانور)، همکاری و تعاون بین یگانها، جلوگیری از ضربات دشمن و کاستن از خسارات را برای نیروهای جنگجو فراهم سازد (ایوبی، پیشین) رسول‌خدا(ص) همواره در میدان جنگ بر اساس سازماندهی می‌جنگید و سازماندهی خمیس را حتی در صورت کم تعداد بودن نیز اجرا می‌کرد. (ابن‌شهاب‌زهری، 1401، ص93؛ ابن‌هشام، 1355، ج2، ص373) قبلا در خصوص نحوه تأمین منابع و بسیج امکانات در خصوص موارد فوق صحبت کردیم، فقط در اینجا اشاره می‌کنیم که با توسعه جنگها در عصر پیامبر(ص) و توسعه نیروی انسانی و نیز طولانی شدن مسیرهای نبرد و مناطق جنگی، کار تدارکات و پشتیبانی نیروهای رزم برخلاف غزوات نخستین که در مرکز و توسط خود جنگجویان انجام می‌شد، در این دوران توسط رسته‌ای خاص به انجام می‌رسید و آنان در مسیر راه، مکان استقرار و استراحت نیروها و نیز در منطقه عملیاتی، آن وظایف را به اجرا درمی‌آورند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.