Skip to main content
فهرست مقالات

گفتمان فاطمی و فهم جامعه شناسی دین داران؛ دلالت هایی بر سنجه های دین داری

نویسنده:

ISC (22 صفحه - از 19 تا 40)

کلیدواژه ها : خطبه حضرت زهرا(علیها السلام) ،جامعه شناسی دین داران ،سنجه های دین داری ،گفتمان فاطمی

کلید واژه های ماشینی : دین ،بررسی خطبه تاریخی حضرت زهرا ،دین داران ،حضرت زهرا ،دین داران واقعی ،گفتمان تاریخی حضرت فاطمه ،پیامبر ،دین‌داری ،ابعاد گوناگون دین و دین‌داری ،خطبه تاریخی حضرت فاطمه زهرا ،خدا ،گفتمان فاطمی ،الگوی گفتمان دین داران ،فهم جامعه‌شناسی دین داران ،رفتار دین داران ،اجتماعی ،حق ،دیدگاه حضرت فاطمه زهرا ،انسان ،جامعه ،فهم جامعه‌شناختی دین داران ،اسلامی ،تاریخی ،خداوند ،ایمان دینی دین داران ،فرازهای اجتماعی گفتمان تاریخی ،مؤلفه‌ها ،اعتقاد ،خطبه حضرت زهرا ،ایمان

این پژوهش تلاش کرده است تا با بررسی خطبه تاریخی حضرت زهرا(علیها السلام)در مسجد پیامبر به فهم جامعه شناختی دین داران آن عصر بپردازد و با تمیز معیارهای دین و دین داری، ویژگی های دین داران واقعی از غیرواقعی را مشخص سازد. تلاش برای احیای حقوق اجتماعی و سیاسی و آگاهی بخشی به مردم و بیان علل ضعف عملکرد افراد و گروه ها مهم ترین فرازهای اجتماعی گفتمان تاریخی حضرت فاطمه(علیها السلام) در این خطابه هستند. همچنین تلاش کرده است تا قدمی برای تشخیص ابعاد گوناگون دین و دین داری و تمهیدات لازم برای فراهم آوردن گویه ها و سنجه های مورد لزوم سنجش وضعیت دین داری از دیدگاه حضرت فاطمه زهرا(علیها السلام)بردارد. بدینوسیله، می توان امیدوار بود که نقایص موجود در پیمایش های ملی نظرسنجی دینی موجود، برطرف گردند. نوع شاخص ها و ظرافت ها و نکته سنجی های گفتمان فاطمی در ارائه معیارها و مؤلفه ها، بسیار قابل توجه و موشکافانه اند.

خلاصه ماشینی:

"با نگاه به پنج سنجه و مؤلفه ای که در تعریف «دین» در فرازهای خطبه حضرت زهرا(علیها السلام) آمده اند، درمی یابیم که دین پیش از هر چیز، بازگوکننده یک رابطه میان انسان و خداست; خداوندی که با هستی بخشی به انسان ها و با تأمین نیازهای گوناگون آن ها، ایشان را در نعمت های خود غرق نموده است، به گونه ای که این مواهب و بخشش ها از حوزه وصف و شمارش خارج گردیده اند. فاطمه زهرا(علیها السلام) رفتار و عمل چنین ـ به ظاهر ـ دین دارانی را با خدشه و اشکال در اصل باورهای دینی آنان مرتبط می انگارد، تا آنجا که خطاب به گروه انصار می فرماید: (ألا تقاتلون قوما نکثوا أیمانهم وهموا بإخراج الرسول وهم بدؤوکم أول مرة أتخشونهم فالله أحق أن تخشوه إن کنتم مؤمنین) (توبه: 13); چرا با قومی که پیمان های خود را شکسته اند و تصمیم به اخراج پیامبر(صلی الله علیه وآله) گرفته اند پیکار نمی کنید، در حالی که آن ها آغازگر بوده اند؟ آیا از ایشان می ترسید؟ بهتر است از خدا بترسید اگر ایمان دارید. در کلام حضرت فاطمه زهرا(علیها السلام)، ایمان داشتن با «خداشناسی» و «ترس از خداوند» و «نترسیدن از غیر او» مشخص می شود و همه این ها نیز مشخص کننده آن هستند که چرا یک رفتار، اقدام و عمل لازم توسط مدعیان دین داری به انجام نمی رسد; هرچند این کار عدم پیکار با کسانی باشد که تصمیم به اخراج پیامبر(صلی الله علیه وآله) گرفته اند و بر سر عهد و پیمان خود نبوده اند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.