Skip to main content
فهرست مقالات

حاکمان زن شیعه مذهب در تاریخ ایران (سیده خاتون، ترکان خاتون، جان بیگم خاتون)

نویسنده:

ISC (18 صفحه - از 49 تا 66)

کلیدواژه ها :

آل‌بویه ،سلجوقیان ،زنان قدرتمند ،سیده خاتون ،ترکان خاتون ،جان بیگم خاتون ،قراقویونلو

کلید واژه های ماشینی : سیده خاتون، خاتون، جان‌بیگم خاتون همسر جهانشاه قراقویونلو، سیده خاتون همسر فخرالدوله دیلمی، جان‌بیگم خاتون، سیاسی، ملکشاه، ملکشاه سلجوقی و جان‌بیگم خاتون، ترکان‌خاتون، جان‌بیگم خاتون در زمان حکومت

زنان مسلمان و شیعه مذهب تاریخ ایران با الهام از آموزه‌های مذهبی و فرهنگی خود، همواره در عرصه سیاست و حکومت تأثیرگذار بوده‌اند. نقش سیاسی این بانوان در زنانی همچون سیده خاتون همسر فخرالدوله دیلمی، ترکان خاتون همسر ملکشاه سلجوقی و جان بیگم خاتون همسر جهانشاه قراقویونلو بسیار شاخص است، تا آنجا که می‌توان ایشان را از زنان حکومتگر و سیاستگذار تاریخ دوره اسلامی ایران نامید. سیده خاتون در قوام و اداره حکومت شیعی آل‌بویه نقش کلیدی داشت. ترکان خاتون با پیوستن به شیعیان مخالف نظام‌الملک، پای شیعیان را به دربار سلجوقی باز کرد. و جان بیگم خاتون در زمان حکومت همسرش و حتی پس از مرگ او، در امور سیاسی نقشی تعیین‌کننده داشت. این بانوان قدرتمند علاوه بر تأثیر سیاسی، خدمات فرهنگی بسیاری نیز انجام دادند.

خلاصه ماشینی:

"نقش سیاسی این بانوان در زنانی همچون سیده خاتون همسر فخرالدوله دیلمی، ترکان خاتون همسر ملکشاه سلجوقی و جان بیگم خاتون همسر جهانشاه قراقویونلو بسیار شاخص است، تا آنجا که می‌توان ایشان را از زنان حکومتگر و سیاستگذار تاریخ دوره اسلامی ایران نامید. مقاله حاضر به اقدامات سیاسی و خدمات فرهنگی سه تن از آنان، سیده خاتون همسر فخرالدوله دیلمی از آل‌بویه، ترکان خاتون همسر ملکشاه سلجوقی و جان بیگم خاتون همسر جهانشاه قراقویونلو پرداخته است. » (جرفادقانی، 1345، ص 358) نقش فعال او در مسائل سیاسی و نظامی دوره مجدالدوله تا آنجا پیش رفت که وقتی پسرش، مجدالدوله، به کوشش وزیرش سعی در کوتاه کردن دست سیده خاتون از امور حکومتی داشت و برای این منظور حمایت بعضی از سرداران سپاه را نیز کسب کرده بود، سیده خاتون این شورش را با عزل و دستگیری مجدالدوله به سود خود خاتمه داد و پسر دیگرش، شمس‌الدوله را به امیری برگزید. (طباطبائی، 1348، ص 35) اینکه آیا ترکان خاتون مذهب تشیع اختیار کرده بود، منابع مطلبی را روشن نمی‌سازد، ولی به هر حال، اقدامات او علیه نظام‌الملک ـ مرد قدرتمند تاریخ سلجوقی ـ که علاوه بر نقش مؤثر در تاریخ ایران، بر خلافت و دربار خلیفه عباسی نیز مسلط بود و وزرای خلیفه را عزل و نصب می‌کرد (نخجوانی، 1344، ص 283) اقدامی سیاسی بود که نتیجه را به نفع شیعیان به پیش می‌برد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.