Skip to main content
فهرست مقالات

قنات، شبکه زمینهای زراعی و مورفولوژی روستایی

نویسنده:

مترجم:

ISC (19 صفحه - از 147 تا 165)

کلید واژه های ماشینی : قنات، شبکه زمینهای زراعی، زمینهای زراعی و مورفولوژی روستایی، زمینهای زراعی، شبکه، آبیاری، آب، روستایی، مورفولوژی قطعات زمینهای زراعی راست‌گوشه، شبکه زمینهای زراعی نجد ایران

خلاصه ماشینی:

"هرچند مسلم است که در گذشته نیز نظامهای گوناگون اجتماعی- اقتصادی در اجتماع روستایی ایران مطرح بوده است،اما به نظر می‌رسد شبکه‌های بلوک‌ مانند و منظم زمینهای زراعی موجود در نجد ایران،برخلاف نظر بوبک،پاسخی است‌ تکنولوژیک به مسأله فشار افزایش جمعیت که آبیاری مناسبتر و بهره‌برداری فشرده‌تر از زمینهای زراعی را ایجاب می‌کرده که این امر خود به قنات بستگی داشته است. 4)در جایی که سایر منابع آب(به جز قنات)در دسترس هستند،به ویژه آب فصلی‌ حاصل از خشکرودها یا آب حاصل از باران،این‌گونه زمینهای زراعی غالبا نامنظم و نسبت‌ به زمینهای زراعی که به وسیله آب قنات آبیاری می‌شوند،کوچکتر یا بزرگترند؛ 5)زمینهای زراعی شهرهای بزرگ(مانند تهران،یزد،اردستان و کرمان)با باغهای‌ محصور فراوان،غالبا دارای الگوهای راست گوشه و عمدة همسان هستند؛ (به تصویر صفحه مراجعه شود)نقشه شماره 3:زمینهای تحت آبیاری قنات در تیدی کلت الجزایر 6)هرچند که شکل راست گوشه صورت غالب است،اما شکل‌پذیری زمینهای‌ زراعی(یا دسته‌ای از زمینهای زراعی)متنوع است و غالبا تحت تأثیر ویژگیهای شیب زمین‌ قرار دارد؛ 7)منظمترین شکل‌پذیری و الگوهای زمینهای زراعی بر دامنه‌های کم‌شیب مشاهده‌ می‌شوند؛ 8)تقریبا در تمامی موارد،کانون سکونتگاه در میان زمینهای زراعی استقرار یافته‌ است،یعنی شبکه زمینهای زراعی،سکونتگاه را از تمام جهات دربرمی‌گیرد؛هرچند در برخی سکونتگاههای کوچکتر،زمینهای زراعی نسبت به محل خانه‌ها در پایین دست‌ استقرار یافته‌اند. البته،در نجد ایران به نظر می‌آید که شکل‌پذیری‌ راست‌گوشه زمینهای زراعی،برخلاف نظر بوبک که معتقد است به علت نظام خاص‌ اجتماعی مطرح شده است،بیشتر به روند خصوصی شدن بهره‌برداری از زمین(و آب)ارتباط داشته باشد که این خود به واسطه بهره‌برداری فشرده از عوامل تولیدی در روند تولید و با اتکاء بر شبکه آبیاری مبتنی بر قنات پدید آمده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.