Skip to main content
فهرست مقالات

«مشک سازی» و «مشک زنی» در چهارده روستای «کمره»

نویسنده:

ISC (24 صفحه - از 63 تا 86)

کلید واژه های ماشینی : مشک، مشکه، زنان، روستاهای، کمره، مشکه‌زنی، شیر، آب، چوب، مار، پوست، اسپند، ترانه‌های، دانه، دوغ، روستاهای کمره، درخت، ترانه‌های مشکه‌زنی کمره، ترانه‌های مشکه‌زنی، صاحب مشکه، زنان روستائی کمره، روز مشکه، عروسی، مشکهء، چوب مشکه، بار زیر مشکه اسپند، چله‌بری، مشکه‌زنی کره مشکه، مشکه‌زنی کمی، امام‌زاده یوجان

خلاصه ماشینی: "برای به کار انداختن آن،مقداری پونه و مقداری‌ ریگ با یک کاسه ماست داخل مشکه می‌ریزند و آنرا از سقف ایوان و یا از«ملار» (سه‌پایه)می‌آویزند و آنقدر مشکه را می‌زنند(حرکت می‌دهند)،تا پوسته‌ها و بافت‌های‌ اضافی که«جرم»نامیده می‌شود،از پوست مشکه کنده شده و هم‌چنین پس از این‌ «جفت»به دوغ رنگ پس ندهد. و اگر چنین کسی در کاری‌ (21)و این ترانه مشکه‌زنی گلپایگانی: «مار آمد و مار آمد این مار دمدار آمد دمش زده بر مشکم‌ هم روغن و هم کشکم علاوه بر این در«لایبید»گلپایگان در نخستین شبی که گله را می‌دوشند،مقداری پوست مار نیز در زیر دیگ‌ می‌چسبانند و معتقدند که با این کار دیگر گله بیمار نخواهد شد. البته این چوب استفادهء عملی نیز دارد،زیرا می‌توانند برای آویختن مشکه‌ از سقف،آن را به دریچهء خانه انداخته و یا مشکه را به وسیله‌ای آن از«چنبره»29ای که در سقف ایوان و یا سقف خانهء اغلب منازل روستایی وجود دارد بیاویزند. در«دیفکن»«چوخد»(چوبخط)»«وره»(واره)را،قطعه چوبی است به طول‌ بیست الی بیست و پنج سانتیمتر که برای اندازه‌گیری مقدار شیر در ظروف معینی در«واره» به‌کار می‌رود،در دهانهء مشکه گذاشته،سپس دهانهء آن را می‌بندند و معتقدند با این کار برکت مشکه بیشتر خواهد شد. چندبار زیر مشکه اسپند دود می‌کنند مخصوصا پس از این که کسی چشمش به کره و مشکه‌ آنها بیفتد،که معتقد باشند،«شورچشم است»،این کار الزامی می‌دانند. چله‌بری دوباره علاوه بر تمهیداتی که دربارهء چله‌بری از مشکه،پیش از این یاد شده و جنبه پیشگیری‌ داشت،اگر در حین مشکه‌زنی کره مشکه سیاه‌رنگ شود و یا مقدار کره،بدون هیچ دلیل‌ (47)در«قلعه آشنا خور»الیگودرز شورچشمی به مشکه نظر کند،از هفت دروازه کمی چوب فراهم می‌آورده و با رشته‌ای از لباس او که پنهانی و با لطایف الحیل به‌دست آورده‌اند،همراه با اسپند در زیر مشکه دود می‌کنند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.