Skip to main content
فهرست مقالات

«مشک سازی» و «مشک زنی» در چهارده روستای «کمره»

نویسنده:

ISC (24 صفحه - از 63 تا 86)

کلید واژه های ماشینی : مشک، مشکه، زنان، کمره، مشکه‌زنی، شیر، آب، چوب، مار، پوست

خلاصه ماشینی:

"برای به کار انداختن آن،مقداری پونه و مقداری‌ ریگ با یک کاسه ماست داخل مشکه می‌ریزند و آنرا از سقف ایوان و یا از«ملار» (سه‌پایه)می‌آویزند و آنقدر مشکه را می‌زنند(حرکت می‌دهند)،تا پوسته‌ها و بافت‌های‌ اضافی که«جرم»نامیده می‌شود،از پوست مشکه کنده شده و هم‌چنین پس از این‌ «جفت»به دوغ رنگ پس ندهد. و اگر چنین کسی در کاری‌ (21)و این ترانه مشکه‌زنی گلپایگانی: «مار آمد و مار آمد این مار دمدار آمد دمش زده بر مشکم‌ هم روغن و هم کشکم علاوه بر این در«لایبید»گلپایگان در نخستین شبی که گله را می‌دوشند،مقداری پوست مار نیز در زیر دیگ‌ می‌چسبانند و معتقدند که با این کار دیگر گله بیمار نخواهد شد. البته این چوب استفادهء عملی نیز دارد،زیرا می‌توانند برای آویختن مشکه‌ از سقف،آن را به دریچهء خانه انداخته و یا مشکه را به وسیله‌ای آن از«چنبره»29ای که در سقف ایوان و یا سقف خانهء اغلب منازل روستایی وجود دارد بیاویزند. در«دیفکن»«چوخد»(چوبخط)»«وره»(واره)را،قطعه چوبی است به طول‌ بیست الی بیست و پنج سانتیمتر که برای اندازه‌گیری مقدار شیر در ظروف معینی در«واره» به‌کار می‌رود،در دهانهء مشکه گذاشته،سپس دهانهء آن را می‌بندند و معتقدند با این کار برکت مشکه بیشتر خواهد شد. چندبار زیر مشکه اسپند دود می‌کنند مخصوصا پس از این که کسی چشمش به کره و مشکه‌ آنها بیفتد،که معتقد باشند،«شورچشم است»،این کار الزامی می‌دانند. چله‌بری دوباره علاوه بر تمهیداتی که دربارهء چله‌بری از مشکه،پیش از این یاد شده و جنبه پیشگیری‌ داشت،اگر در حین مشکه‌زنی کره مشکه سیاه‌رنگ شود و یا مقدار کره،بدون هیچ دلیل‌ (47)در«قلعه آشنا خور»الیگودرز شورچشمی به مشکه نظر کند،از هفت دروازه کمی چوب فراهم می‌آورده و با رشته‌ای از لباس او که پنهانی و با لطایف الحیل به‌دست آورده‌اند،همراه با اسپند در زیر مشکه دود می‌کنند."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.