Skip to main content
فهرست مقالات

دو قصه کهن در بوته نقدی ساختارگرا

نویسنده:

(3 صفحه - از 52 تا 54)

کلید واژه های ماشینی : قصه شغال خر سوار، خر، شغال، باخه، کلیله و دمنه، قصه بوزینه و باخه، بوته نقدی ساختارگرا، انجیر، بوزینه، گرگ

خلاصه ماشینی: "» باخه به درد گریست و گفت:«این چه داروست که‌ در این دیار نمی‌توان یافت،و چه جهد و حیلت بر آن قادر نمی‌توان شد؟زودتر بگوید،تا در طلب آن بپویم،و دور و نزدیک بجویم؛و اگر جان و دل بذل باید کرد،دریغ ندارم. » اما در مرزبان‌نامه،قصه‌ای به نام«شگال خر سوار(16) »وجود دارد،که به لحاظ رو ساخت آن را با قصه بوزینه و باخه فاصله‌هاست و در ظاهر آنها چندان همسویی‌ای دیده‌ می‌شود. این بود که خود نیز به همراه خر،راهی ده شد، چون به نزدیک ده رسیدند،خر گفت:«آن سه پند دیگر مرا یاد آمد. اما اگر از زاویه نقدی ساختارگرا به درون‌ آن نقب بزنیم و ژرف ساخته‌های ثابت و واحد آن را بیرون‌ کشیم،پی می‌بریم که این قصه‌ها،چندان هم از هم دور نیستند؛و گویی درواقع یک سناریوی واحد است،که با شاخ و برگی متفاوت به نمایش گذاشته شده است. چنان‌ که بوزینه وقتی در میان آب،با پی بردن به خدعه باخه،بیخ‌ طراوتش خشکید،گفت:«شره نفس و قوت حرص مرا دراین‌ ورطه افکند(28)»؛و خر نیز،دمدمه‌های نگارین شغال را چون شکر فرو خورد،و به طمع خرامیدن در مرغزاری بهشتی‌ صفت،راهی غرقاب بلا گشت. باری باخه که در یک‌ تعارض خانمان سوز گرفتار شده چنان سرگشته و درهم است‌ که هرچند گاه،در آب می ایستد؛و این‌گونه بین خیانت به‌ رفیق خود و عشق به همسر درمی‌ماند:«سزاوارتر چیزی که‌ خردمندان از آن تحرز نموده‌اند،بی وفایی و عذر است؛خاصه‌ در حق دوستان و از برای زنان."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.