Skip to main content
فهرست مقالات

نقدی بر قاعده الواحد و اصل سنخیت

نویسنده:

(13 صفحه - از 251 تا 263)

کلید واژه های ماشینی : سنخیت، قاعده الواحد، اصل سنخیت، قاعده، معلول، واحد، علت، ابن‌سینا، ارسطو، صدور

خلاصه ماشینی:

"از طرفی آقای دکتر دینانی با این که می گوید این قاعده در آثار کندی مورد بررسی قرار گرفته است, ولی صرفا به یک اثر ارجاع می دهد که آن هم نمی تواند مثبت این ادعا باشد; چرا که ایشان عبارت کندی را در رساله مذکور درست متوجه نشده اند; زیرا کندی در بخش انتهایی رساله, در اثبات توحید واجب می گوید: اگر محدث (واجب الوجود) بیش از یکی باشد, همگی مرکب خواهند بود از مابه الاشتراک و مابه الامتیاز, موجود مرکب نیازمند علتی است که این ترکیب را ایجاد کند, بنابراین, این فاعل یا محدث نیز, باید فاعلی داشته باشد, اکنون آن فاعل یا واحد است یا کثیر, اگر واحد باشد همو واجب الوجود است و مطلب ما ثابت می شود و اگر کثیر باشد و این کثیر هم از کثیر صادر شود, در آن صورت, جریان تا بی نهایت ادامه می یابد, و چون تسلسل باطل است, پس فاعل باید واحد باشد. استدلال ابن سینا در اثبات قاعده الواحد بر اصل سنخیت استوار است به این بیان که می گوید: اگر یک علت منشأ صدور و پیدایش دو معلول واقع شود, حتما باید دارای دو جنبه و جهت جداگانه باشد. او به آشفتگی های دیگری نیز در بیان ملاصدرا تصریح کرده است از جمله این که اگر منظور وی از مماثلت و مشابهت معنای اصطلاحی آنها باشد, قطعا قاعده الواحد و سنخیت در مورد خداوند جریان نخواهد داشت, برای این که مشابهت و مماثلت از احکام ماهیات اند و خدا ماهیت ندارد, و اگر منظورش معانی دیگری باشد که مجازا با عناوین مذکور تعبیر شده اند, در آن صورت بر ابهام مسئله خواهند افزود و مشکلی حل نخواهد شد."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.