Skip to main content
فهرست مقالات

ویژه نامه ی خاقانی: خاقانی و دین شناسی تطبیقی: قصیده ی ترسائیه و منشات

نویسنده:

(6 صفحه - از 33 تا 38)

کلید واژه های ماشینی : خاقانی، ادیان، قصیده‌ی ترسائیه، ترسایی، خاقانی و دین‌شناسی تطبیقی، دین‌شناسی تطبیقی، کیش، اسلام، مسیحیت، حضرت عیسی

خلاصه ماشینی:

"این استنتاج،فقط در این روزگار که متن‌ آن‌ها سهل و آسان شده است،برای اهل نظر مسلم می‌شود و گرنه‌ یک خواننده‌ی سطح‌نگر می‌بیند که خاقانی در قصیده‌یی در مدح‌ پیامبر اسلام همانند یک مسلمان باورمند دیگر پند می‌دهد که نقوش‌ و تصاویر کلیسای عیسویان و راهبان را رها باید کرد: نفس عیسی جست خواهی رای کن سوی فلک‌ نقش عیسی در نگارستان راهب کن رها23 *** فتراک عشق گیر نه دنبال عقل از آنک‌ عیسیت دوست به که حواریت آشنا24 خاقانی در قطعه‌یی دیگر هم‌چون هر اسلام‌باور دیگر از این‌که‌ مسیحیان،حضرت عیسی را«ابن الله»می‌انگارند،انتقاد می‌کند و می‌گوید: طعن حرام‌زادگی ار چه بد است بد/ اما خجالت دم‌ «ابن اللهی»بتر خاقانی در قصیده‌ی ترسائیه،به اصطلاحات،تعبیرات و مناسک‌ مسیحی بسیاری اشاره کرده است،از جمله:«ترسا»(مسیحی)،«خط ترسا»(خط یونانی)،راهب(زاهد تارک دنیای مسیحی-مسیحیت، درس ترک دنیا و رهبانیت می‌دهد،درحالی‌که در اسللام رهبانیت‌ مذموم است)،«روح الله»(حضرت عیسی)،«دیر مینا»(معبد نصاری‌ در سرای داود)،«رشته‌ی مریم»(اشاره به کار خیاطی حضرت مریم)، «سوزن عیسی»(اشاره به وارستگی و استغنای حضرت عیسی که جز سوزنی با خود به آسمان‌ها نبرد)،«لباس راهبان»(ردای سیاه راهبان‌ مسیحی)،«صلیب»(داری که حضرت عیسی مسیح را به آن مصلوب‌ کردند،چلیپا/صلیبا)؛«یلدا»(شب میلاد میترا/مسیحا و طولانی‌ترین شب سال)،«عذرا»(حضرت مریم و مادر حضرت‌ عیسی)،«معجزه‌ی حضرت عیسی»(با معجزه و دم عیسایی خویش، کوران را بینا می‌ساخت و مردگان را احیا می‌کرد)،«شهادت حضرت‌ عیسی(ع)بر پاکی مادر»(از معجزات حضرت عیسی و منطوق آیه‌ی‌ 30 از سوره‌ی مریم: قال انی عبد الله آتینی الکتاب و جعلنی نبیا )، «شهادت دادن درخت خرما بر اعجاز حضرت مریم»(از معجزات‌ حضرت عیسی و منطوق آیه‌های 23،24 و 25 از سوره‌ی مریم)، «قندیل ترسا»(چراغ آویز تالارهای کلیسا)،«پنجاهه»یا «خمسین» (مدت اعتکاف و گوشه‌گیری و روزه‌داری مسیحیان که پنجاه روز به طول می‌انجامد)،«سکوبا»یا «سکوپا»(اسقف)،«بیت المقدس» (اورشلیم)،«ناقوس بوسی»(تشرف به آئین مسیح)،«زنار» (کمربندی که مسیحیان به کمر بندند)،«زنار بستن»(مسیحی شدن)، «ناجرمک»به ضم جیم و سکون راء و فتح میم(نشستن در بتخانه و دیر)،«مخران»به ضم اول(دیر و کلیسایی به نام بنیانگذار آن (به تصویر صفحه مراجعه شود) مخران)،«مولوزن»(نائی که کشیشیان در کلیسا و دیر می‌نوازند)،«چوخا»(جامعه‌ی پشمین درشتناک‌ که راهبان نصاری پوشند)،«بطریق»،(که‌ جمع آن بطارقه است،معرب پتریک،پدر روحانی،قسیس)،«عود الصلیب»(گیاهی‌ که به سریانی فاوانیا می‌گویند،از رده‌ی‌ دو لپه‌ای‌های جدا گلبرگ)،«هیکل» (پرستشگاه،معبد)،«مطران»(یکی از درجات روحانیت کلیسای رومی)، طیلسان»(جامه‌ی بلند و گشاد که‌ کشیشان بر دوش اندازند)،«طرسیقوس‌ اعظم»(رئیس روحانی،بزرگ‌ مسیحیان)،«هرقل»(معرب هرکول و مخفف هراکلیوس Heraclius امپراطور روم‌ شرقی در عصر خسرو پرویز و از مروجان کیش‌ ترسایی)،«روح القدوس»(در اصطلاح مسیحیان،اقنوم‌ سوم/روحی که بر مریم دمید و حضرت عیسی(ع)متولد شد)،«ابن»(در اصطلاح مسیحیان یکی از اقانیم ثلاثه است: عیسی)،آب(در اصطلاح مسحیان،به معنی خدا و یکی از اقانیم‌ ثلاثه)،«اسقف»(پیشوای دینی ترسایان و جمع آن اساقفه می‌شود)، «یعقوب»(نام پدر حضرت یوسف،اما منظور خاقانی در این‌جا یکی از آباء کلیسا می‌باشد)،«نسطور»یا«نسطوریوس»(380-451 م)اسقف‌ قسطنطنیه که برخلاف اسقفان اسکندریه که به ربانیت عیسی(ع) اعتقاد داشتند،معتقد بود که عیسی انسان از مادر زاده شد و وحدت‌ ربانیت و انسانیت در وجود عیسی(ع)چون وحدت و وصلت زن و مرد پس از ازدواج یعنی دو طبیعت جدا در جسمی واحد است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.