Skip to main content
فهرست مقالات

نقد این «نی نامه» ی جامی بخوان

نویسنده:

(8 صفحه - از 34 تا 41)

خلاصه ماشینی:

"جای کلمه‌یی اصیل از جنبه‌ی‌ ادبی ولی قلم‌گریز و نادلپسند از نظر خوشنویسی جایگزین ساخته‌ باشد»که در این‌جا باز همان سخن نخستین است که در پیش نگاه‌ هم آمده بود-که مصحح با علم و اصلاع و آگاهی از آن‌که‌ خوشنویس در متن تغییر ایجاد کرده(یعنی نسخه مستند و صحیح‌ نیست)چرا این نسخه‌ی غیر اصل و نادرست را اصل و پایه قرار داده‌اند؟و در همین بخش آورده‌اند که«در متن‌های خوشنویسی‌ شده‌ی مانوی هم غالبا این‌گونه تصرفات ذوقی خوشنویسان دیده‌ می‌شود»اما هیچ‌گونه مثالی،نمونه‌یی،شاهدی،سندی،مدرکی بر این سخن و ادعای خویش نیاورده‌اند و تا آن‌جا که نگارنده به یاد دارم‌ و شاهد بودم،در مدت اقامت سه ساله‌ام در چین،روی در پکن و در دیداری که مصحح مرقع نی‌نامه هم حضور داشتند،زنده یاد دکتر احمد تفضلی با من گفت‌وگویی داشتند،درباره‌ی دین مانی و من با ایشان از دیده‌های خودم در مانستان‌ها و مانشگاه مانوی شین جیان‌ بویژه تورپان می‌گفتم و در میان سخن دکتر تفضلی تأیید کردند که‌ در خط پهلوی(اشکانی،ساسانی،تورپانی)خوشنویسی بوده است و مصحح کتاب هم این سخن را«شنیدند»،اما این‌که مصحح کتاب‌ نگاشته‌اند که«در متن‌های خوشنویسی مانوی تصرفات ذوقی‌ خوشنویسانه دیده می‌شود»نمی‌دانم زاده‌ی تخیلات و توهمات‌ ایشان است و یا سند و مدرکی هم در این باره موجود است؟ مگر آیا تمام آثار مانوی بررسی شده؟و متخصصان دریافته‌اند که‌ «در آثار خوشنویسی مانوی هم تصرفات ذوقی خوشنویسانه»(؟!!) انجام گرفته؟مگر مصحح کتاب نی نامه‌ی جامی متخصص خط و زبان پهلوی،(اشکانی،ساسانی و تورپانی)هستند؟من گمان می‌کنم‌ ایشان«پنداشته‌اند»که چون در دوره‌ی اسلامی برخی خوشنویسان‌ در آثاری که پدید آورده‌اند،گاه«تصرفات ذوقی خوشنویسانه»کرده‌اند پس نتیجه گرفته‌اند که در آثار مانوی هم«خوشنویسان تصرفات‌ ذوقی خوشنویسانه»کرده‌اند؟گمان می‌کنم این سخن زاده‌ی توهم، و پندار و قیاس تخیلی مصحح است به دلیل این‌که همه‌ی آثار مانوی‌ نه ترجمه شده‌اند،نه بررسی شده‌اند،نه مقایسه شده‌اند،نه رؤیت‌ شده‌اند،نه مصحح کتاب نی‌نامه به همه‌ی آثار مانوی دسترسی‌ داشته‌اند و نه زبان پهلوی و تورپانی را می‌دانند کعه چنین نتیجه‌گیری‌ کرده‌اند،از سوی دیگر پیشینه‌ای آثار مانوی،متون دینی،عرفانی و اشعار عرفانی مغان مانوی هستند و دور می‌نماید که کسی به خود اجازه‌ی«تصرفات ذوقی خوشنویسانه»در متن دینی،عرفانی و آیینی دین مانی را داده باشد،این سخن مصحح نیز مستند نیست که‌ باز هم توهم،تخیل،کلی‌گویی و اظهار فضل است و ای کاش رعایت‌ امانت را می‌کردند و می‌نگاشتند که وجود خوشنویسی در خط پهلوی‌ را از زنده یاد دکتر تفضلی شنیده‌اند که پندارگرایان شنیده‌ها را باور دارند و خردگرایان دیده‌ها را."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.