Skip to main content
فهرست مقالات

نظامی گنجه ای

نویسنده:

(3 صفحه - از 19 تا 21)

کلید واژه های ماشینی : نظامی، هجری، پیکر، سخن، ملک، مطرزی، پیر، شیرین، شاعر، داستان

خلاصه ماشینی: "مولوی داستان‌های شاه و کنیزک،رقابت هنری رومیان و چینیان، رهایی طوطی از قفس را با الهام از آثار نظامی بازسازی کرد و حافظ نیز بی‌نظیر نبوده و گفته است: چو سلک در خوشاب است شعر نغز تو حافظ که گاه لطف سبق می‌برد ز نظم نظامی و سعدی از رواج داستان لیلی و مجنون به رشک آمده و گفته: بت من چه جای لیلی که بریخت خون مجنون‌ اگر این قمر ببینی دگر آن سمر نخوانی و: قصه‌ی لیلی مخوان و قصه‌ی مجنون‌ عهد تو منسوخ کرد ذکر اوایل و درباره‌ی قصه‌ی خسرو و شیرین گفته: امروز قول سعدی شیرین نمی‌نماید چون داستان شیرین فردا سمر بباشد و شیخ عطار با آن عظمت گفتار خود را با نظامی مقایسه می‌کند و برتری می‌خواهد و چنین می‌گوید: کسی کز گفته‌ی خود لاف می‌زد/ نفس چون صبح صادق صاف می‌زد اگر تا دور من می‌زیستی او/ بمردی گر در این نگریستی او بلی چون آفتاب آید پدیدار/ نماند صبح را یک ذره مقدار که تعریضی‌ست بر این ابیات نظامی از مخزن الاسرار: شعبده‌ی تازه برانگیختم‌ هیکلی از قالب نو ریختم‌ صبح روی چند ادب آموخته‌ پرده ز سحر سحری دوخته‌ مایه‌ی درویشی و شاهی در او مخزن اسرار الهی در او و در الهی نامه نظامی را در نظر داشته و گفته: تو هم چون جوز از غفلت که داری‌ نود نه نام بر حق می‌شماری‌ چو در تو هیچ نامی را اثر نیست‌ ز صد کم یک تو را صد یک خبر نیست که تعریضی‌ست بر این ابیات نظامی از لیلی و مجنون: مادر که سپند،یار دادم‌ با درع سپند یار زادم‌ در خط نظامی ار نهی گام‌ بینی عدد هزار و یک نام‌ و الیاس کالف بری ز لامش‌ هم با،نود و نه است نامش‌ زین گونه هزار و یک حصارم‌ با صد کم یک سلیح دارم و ظهیر فارابی با نهایت زیرکی افسانه سرایی نظامی را پایین‌تر از قصائد مدح شمرده و کم ارزش جلوه داده و می‌گوید: کسادتر ز هنر در عراق چیزی نیست‌ خوشا فسانه‌ی شیرین و قصه‌ی فرهاد و این بیت از نظامی: احسان همه را به جان نوازد آزادان را به بنده سازد بعد از آن‌که در بوستان سعدی چنین شکل گرفت: نه این ریسمان می‌برد با منش‌ که احسان کمندی‌ست بر گردنش به دست صائب تبریزی،زیباترین لباس سمبولیک شعری پوشید: بخل از کرم به است که بی‌حاصلان بخل‌ در هر جواب بنده‌یی آزاد می‌کنند علت این تقلیدها،تمجیدها،سرزنش‌ها،نوآوری و قدرت‌ سخنوری نظامی بوده است."

  • دانلود HTML
  • دانلود PDF

برای مشاهده محتوای مقاله لازم است وارد پایگاه شوید. در صورتی که عضو نیستید از قسمت عضویت اقدام فرمایید.